De familie (van) Schonevelde genaamd von Gravestorpe - von Gra(e)sdorp – Van Grasdorf(f)

 

Een studie op de naam en de afstamming van het riddermatig geslacht “Van Grasdorff” [1] . (door Stanny Van Grasdorff)

 

Opgelet : Deze studie “genealogie” is volledig copyright en mag niet gebruikt worden zonder toelating van de auteur.

 

Het geslacht Van Gra(ve)sdorp komt reeds vroeg voor en zou zijn naam hebben ontleend aan het dorp Grasdorf in Bentheim.

Het grensdorpje Grasdorf (tussen Zwolle en Bentheim) ligt in Duitsland, tegen de Nederlandse grens, niet ver van Zwolle, ten oosten van de lijn Nordhorn en Bentheim (Nordhorn ligt ongeveer 20 km ten noorden van Bentheim en is de hoofdstad van het Graafschap Bentheim. (kaart Grasdorf : klik hier)

[1] Bron : Drs.O.D.J. Roemeling, De Nederlandse Leeuw, december 1992.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Van een graafschap Bentheim binnen de huidige gebiedsgrenzen kan in deze vroege periode nog niet worden gesproken. Waarschijnlijk reikte de invloed van het kasteel niet veel verder dan de rechtspraak in Schüttorf en de omliggende dorpen langs het stroomdal van de Vecht. Het landschap bestond toen hoofdzakelijk nog uit uitgestrekte heidevelden en ondoordringbare moerassen, en er woonden nauwelijks mensen.

 

De kerkelijke organisatie van het graafschap Bentheim in de middeleeuwen verdeelde het territorium in twee helften. Het noordwestelijke deel van de zogenaamde 'Niedergrafschaft' besloeg Neuenhaus, Veldhausen, Emlichheim en Uelsen en stond onder het gezag van het bisdom Utrecht. De zgn. 'Obergrafschaft' waartoe Bentheim, Schüttorf en Nordhorn behoorden, maakten deel uit van het Bisdom Münster.

 

De oudst-bekende vermelding van een drager van deze naam is van 1165 in de persoon van Alardus de Gravesdhorp, ministeriaal van de Utrechtse bisschop [1] Bij de slag bij Ane, 27 juli 1227, worden als ridder vermeld Hendrik van Grasdorff en zijn broer Menzo van Grasdorf. Peter Veddeler [2] wijst er op dat eerst sedert de 14de eeuw twee grafelijke burchten in de “Niedergrafschaft” zijn aan te wijzen : het Huis Grasdorf, ook Olthus genoemd, en de burcht Dinkelrode of Nyenhuys (Neuenhaus). Wanneer zij onstonden is onbekend. Grasdorf zou de oudste zijn.

 

Vom Bruch [3] stelt dat de graven van Bentheim Grasdorf hebben gesticht als bescherming van de “Obergrafschaft” tegen de van Utrecht in leen gehouden “Niedergrafschaft”.Volgens Veddeler is dat onjuist, want Grasdorf lag zelf in de “Niedergrafschaft”, die daarenboven geen Utrechts leen was (wel enige tijd in de tweede helft van de 13de eeuw het “castrum” te Bentheim).Indien Grasdorf werkelijk door de graven gebouwd is, dan valt eerder aan te nemen als tegenburcht tegen de burcht te Lage van de bisschoppen van Utrecht, hoewel het ook zo kan zijn dat Grasdorf oorspronkelijk zetel van een adellijke familie was, later uitgebouwd door de graven.

Grasdorf en Lage lagen circa 4 km. van elkaar verwijderd.

Door de stichting van Dinkelrode verloor Grasdorf zijn betekenis voor de graven en werd het ten slotte in leen uitgegeven.Tot zover Peter Veddeler [4] .

 

Een geslacht Van Schonevelde, waarvan een jongere tak zich later “Schonevelde genaamd Van Grasdorff” noemde, stamt uit het Bentheimse en was daar vele generaties gevestigd (af generatie II).In jongere generaties had het verbindingen met Overijssel, Gelderland en Kleef.

 

[1] OBO I 68; Oorkondenboek van het Sticht Utrecht tot 1301 dl. I, uitgegeven door S.Muller Fz. en A.C.Bouman (Utrecht 1920)

[2] Peter Veddeler, Die Territoriale Entwicklung der Grafschaft Bentheim bis zum Ende des Mittelalters (Studien en Vorarbeiten zum Historichen Atlas Niedersachsens, 25. Heft. Göttingen 1971). p. 54-55.

[3] Vom Bruch p. 196.

[4] Peter Veddeler, Die Territoriale Entwicklung der Grafschaft Bentheim bis zum Ende des Mittelalters (Studien en Vorarbeiten zum Historichen Atlas Niedersachsens, 25. Heft. Göttingen 1971). p. 54-55.

 

Het geslacht Van Schonevelde, waarvan een jongere tak zich later “Schonevelde genaamd Van Grasdorff”  noemde, stamt af van Nicolaus filius (dominus) Boudekini, vermeld van 1254 tot 1279. R. vom Bruch noemt de stamvader van dit geslacht een illegitieme (bastaard) zoon van Boudewijn/Boldewijn, graaf van Bentheim, vermeld 1203 tot 1247 [1] , die ook als “Bodekinus comes de Benthem” resp. “Boidekinus de Benthem” voorkomt [2].

 

Elders worden de Van Schonevelde’s genoemd als waarschijnlijke  illegitieme nakomelingen van de graven van Bentheim [3] .Edel wijst op graaf Boudewijn / Boudekin, zonder expliciet de veronderstelling van een – eventueel illegitieme – relatie te uiten [4] .Dat doet wel Prinz zu Bentheim, die Nicolaus een illegitieme zoon van graaf Boudewijn noemt [5].

 

Van Nicolaus Boudekini bleven – voorzover mij bekend – geen zegels bewaard.Het oudstbekende zegel van een lid van het geslacht Van Schonevelde is dat van de zoon Ludolphus van Schonevelde uit 1293 [6] .

 

Hoewel het Oorkondenboek van Groningen en Drenthe bij de charters vrijwel altijd een beschrijving geeft van de daaraan bevestigde zegel, ontbreekt deze bij de zegels aan het charter uit 1293.Daardoor bleef blijkbaar steeds onopgemerkt dat Ludolphus zegelde met het wapen Bentheim binnen een schildzoom ! Zijn zegel hangt naast dat van de graaf Egbert I van Bentheim, wiens borgman hij was.

De grafelijke familie zal zeker geen bezwaar hebben gehad tegen het voeren door Ludolpus van haar wapen (met de schildzoom als breuk), indien deze niet tot dezelfde familie zou behoren. Indien Ludolphus inderdaad een zoon was van graaf Boudewijn, was hij een oom van graaf Egbert. Van graaf Boudewijn zijn tot dusverre slechts twee zonen bekend, Otto V, die zijn vader opvolgde, en Egbert, die in 1267 de Hollandse goederen van zijn broer ontving [7] .

Dat Ludolphus “slechts” borgman was van de Bentheimse graaf, pleit er niet voor in hem een wettige zoon te zien.

 

[1] R. vom Bruch, Die Rittersitze des Emslandes.

[2] Bv. Quedam narracio de Groninghe, de Thrente, de Covordia et de diversis aliis sub diversis episcopis Traiectensibus, Een verhaal over Groningen, Drente, Coevorden en allerlei andere zaken onder verschillende Utrechtse bisschoppen (Hilversum 1989) 43.ed.H.van Rij (Hilversum 1989), p. 46 resp.60.

[3] Jahrbuch des Heimatvereins der Grafschaft Bentheim 1966 p. 76.

[4] Edel p. 46.

[5] Hubertus Prinz zu Bentheim, “Untersuchung und Zusammenstellung der illegitimen Nachkommen der Grafen von Bentheim”, in : Jahrbuch des Heimatvereins der Grafschaft Bentheim 1988 (Das Bentheimer Land Bd. III), p. 78-84, h.l. 78.

[6] OBGD 191.

[7] Dek p. 18; Otto V is echter nog graaf 23 november 1274.

 

De generaties na Ludolphus voeren echter een geheel ander wapen :  in rood een molensteen van goud [1] [2].

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Edel oppert de mogelijkheid dat het is ontleend aan de molensteen van de oude watermolen bij het Huis Schonevelde te Wilsum in Bentheim [3] .

Ludolphus huwde met de erfdochter van Schonevelde en noemde zich voortaan naar dit bezit.

 

Wellicht biedt de vondst van het wapen Bentheim binnen een schildzoom bij Ludolphus van Schonevelde ook de sleutel voor de verklaring van de herkomst van het daaraan identieke familiewapen van de “van den Clooster’s”.De oudstbekende van dit geslacht , Johan, zegelt in 1341 met dit wapen [4], evenals in 1354 wanneer hij voorkomt als leenman van Steven van den Rutenberg.

 

Omdat Ludolph van Schonevelde (1293) en Johan van den Clooster (1341, 1354) met hetzelfde wapen zegelen, namelijk Bentheim binnen een schildzoom, mag er worden van uitgegaan dat zij tot dezelfde familie behoorden, afstammende van Nicolaus Boudekini. Beiden noemden zich naar door huwelijk verworven goederen.

Het eventuele verband met de Van den Rutenberg’s blijft buiten beschouwing, hun wapen is ten opzichte van het hiervoor genoemde, gebroken door toevoeging van zes lelies in de schildzoom.

 

In 1958 publiceerde Dr. Ludwig Edel zijn artikel “Vom Geschlecht der von Schoneveld in der Grafschaft Bentheim” [5].

 

Zie ook de bijdrage “De afstamming van Aline Ovingh” (+ 1632) waar één van haar overgrootmoeders werd vermeld als “Margaretha van Schoneveld van Grasdorp”, vrouw van Herman van Munster [6].

 

[1] Max von Spiessen, Wappenbuch des westfälischen Adels (1901-1903), Bd. 3 p. 115.

[2] Dit wapen “ in rood een molensteen van goud” wordt ook vermeld vanaf 1450 te Alsemberg op naam “van Grasdorff”.

[3] Edel p. 46.

[4] P.J.Blok et al., Oorkondenboek van Groningen en Drente (2 dln. Groningen 1896-1899), nr. 364.

[5] Jahrbuch des Heimatvereins der Grafschaft Bentheim 1958, p. 44-50.

[6] De Nederlandsche Leeuw 1969, kol. 157-174, h.l. 167-169.

 

Het is Drs. O.D.J. Roemeling die in 1992 deze genealogie heeft uitgewerkt, door gegevens die hij mocht ontvangen van de heer Ir. G. L. Meesters te Utrecht en de heer J.W. Schaap te Bergum.

 

Ook de heer Mr. J.C. Kutsch Lojenga te Doesburg maakte een opmerking over een aantal Van Grasdorp’s te Steenwijk in de 16de eeuw en stelde zijn gegevens daarover beschikbaar.

 

Het is dank zij al deze heren en de door hen vermelde bronnen dat ik de stamlijn en genealogie van de familie Schoneveld – genaamd van Grasdorp – Van Grasdorff, vanaf 1250 tot heden, tot een goed einde heb kunnen brengen.

Op het blad Mattheus X vindt u de kwartierstaat van Margaretha van Schonevelde genaamd van Grasdorp met verbinding naar Karel de Grote : klik hier

 

Verwantschap, bewezen overeenkomst DNA, tussen  Stanny Van Grasdorff met Guido van Benthem, naar de stam van Bentheim-van Schonevelde.               

Zie ook: over DNA

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De naam komt voor als : von Schonevelde geheten von Gravestorp

                                       : van Sconenfelde geheten von graesdorp

                                       : van Schonevelt geheten van graestorp

Later gaat de eerste naam verloren en blijft er alleen nog “von Gravestorp “ wat tenslotte “Van Grasdorff” geworden is.

 

 

 

 

 



Lees verder

Wapen von Schonevelde gen(naamd) Grasdorp (bron von Niesert)
Wapen Van Grasdorff (boek Heraut Gelre)
Onderste lijn,derde van links : Wapen Van Grasdorff (Koninklijke Bibliotheek Brussel,boek Heraut Gelre)
Zegel met wapen "van Schonefeld geheten Van Grasdorf"

Vaderlijke stamlijn.

 

Is in afstamming de rechtstreekse verbinding in lijn van bijvoorbeeld,  ‘Stanny Van Grasdorff” naar zijn vader, die zijn vader, die zijn vader, enz. tot de eerstgevonden stamvader. Bij huwelijken worden de partner en de eventuele kinderen vermeld maar niet verder uitgewerkt met data.

M.a.w. het zijn de voorouders in rechte mannelijke lijn, de vader-zoon verwantschap.De stamvader krijgt generatienummer I, zijn zoon nummer II, zijn kleinzoon nummer III, enz, ..........tot de persoon van wie wordt uitgegaan.Gewoonlijk worden ook de echtgenoten vermeld.

Bij een stamreeks beperken we ons tot de wettige afstamming.Wettige afstamming is niet altijd gelijk aan natuurlijke afstamming.De wettige vader is niet altijd de natuurlijke vader.

 

Een vaderlijke stamlijn is dus geen stamboom waar alle personen vermeld worden maar is eigenlijk de basis om een stamboom op te maken.

 

De stamboom Van Grasdorff  bestaat maar wordt niet meer op het Internet weergegeven en werd ook uitgegeven in boekvorm.

Of  terug naar eerste blad