Digitaal kerkhof                         Digitale kerkhoven van Sint-Amands, funerair erfgoed

                                                         

                                                    Naar digitaal kerkhof Sint-Amands : klik hier    

                                         Naar kerkhof Oppuurs : klik hier  (niet recent en wordt niet meer gevolgd)

 

Het huidige kerkhof van Sint-Amands is gelegen in de Hekkestraat, nu digitaal op het Internet vanaf  2007 (copyright Stanny Van Grasdorff).

Tot in 1846 werd er te Sint Amands begraven rond de kerk.Op 28 december 1860 bepaalde de gemeenteraad dat diegenen die nog rond de kerk wilden begraven worden, een gift van 200 frank aan de kerk en een gift van 300 frank aan het armenbestuur moesten overmaken. Daarnaast dienden ze tevens het begrafenisrecht van 12 frank en 69 centiemen te betalen aan de gemeente. Er werd begraven op het stuk grond naast de kapel van Onze-Lieve-Vrouw ten Donkere in de Hekkestraat, het nu nog altijd bestaande kerkhof. Dat stuk land werd gehuurd van het Bureel van Weldadigheid (nu OCMW) (bron, Gemeentearchief Sint-Amands, gemeenteraad 25.11.1846) en werd maar eerst eigendom van de gemeente in 1898.

Bron, Stanny Van Grasdorff, Gemeentearchief  Sint-Amands, zitting van de raad op 28 december 1860.

Het oude kerkhof rond de kerk met een gietijzeren hek werd beschermd als monument en dorpsgezicht met het Koninklijk Besluit van 1 maart 1978. Het gietijzeren hekken is een werk van de firma August Van Aerschot en zijn zonen Joseph en Leonard (Max) , Kempische IJzergieterij en Smederij (Forges et Fonderies de la Campine Herentals, 1845 tot circa 1896, zonen van Johan en van Regina Heylen).

 

In het ijzeren hekken aan de kerk zijn funeraire symbolen verwerkt.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Symbolen zijn voorstellingen van het onvergankelijke in zinnelijk waarneembare vormen en zijn verwerkt in het ijzeren hekken rond de kerk.

Gevleugelde zandloper : de zandloper is het symbool van de kortstondigheid van het leven en het onvermijdelijk naderende stervensuur. Voorzien van vleugels is de betekenis dat het leven vervliegt bij dag en nacht.

Weegschaal : verschil tussen goed en kwaad.

Olielamp : symbool van het goddelijk licht dat de overledene de weg wijst doorheen de duisternis van het dodenrijk naar het eeuwig leven. Symboliseert ook het licht van Christus : "Lumen Christi". In de vuursymboliek zien we ook dat vuur de boze geesten verdrijft en als dusdanig blijft ook de dode gevrijwaard van invloeden van boze geesten.

Zeis of gekruiste zeis : doodsattribuut.Het was ook het attribuut van de romeinse god Saturnus. Symboliseert de onverbiddelijkheid. Iemand die een plotse dood stierf  kreeg vaak een zeis op de grafsteen. Hij werd als het ware “weggemaaid” uit het leven.

De grafstenen die u bemerkt op het oude kerkhof naast de kerk zijn geen werkelijke grafstenen die behoren tot overleden personen, maar bedacht als een herinnering aan al diegenen die ooit begraven werden rondom de kerk.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De bewerking van het huidige kerkhof in de Hekkestraat die je hier kan raadplegen heeft diverse nuttige doelen zoals : mensen die om één of andere reden de begraafplaats niet kunnen bezoeken kunnen dit nu virtueel doen op deze website.De graven die na een bepaalde tijd ontruimd worden blijven via deze site bestaan en het gemeentebestuur heeft deze gegevens ook digitaal ter beschikking.Maar ook de vele graven (ongeveer 400/450) die af september 2008 zullen ontruimd worden blijven op deze website ter beschikking en blijven alzo een dierbare herinnering aan de geliefde doden.
Van alle graven zal er een foto te bekijken zijn en de gegevens zullen een nuttige informatie zijn voor de vele genealogen.

Uit eerbied voor ons werk vragen we om de foto's niet van deze website te copieren, ze zijn trouwens in een lage resolutie gescand.Iedereen die ons een mail stuurt kan gratis een foto krijgen in een hogere resolutie.

 

Wie méér wil weten over begraven en begraafplaatsen kan de volgende Vlaamse Decreten raadplegen :

 

1 - Decreet van 16 januari 2004 betreffende de begraafplaatsen en de lijkbezorging (Belgisch Staatsblad van 10 februari 2004 ) en gewijzigd bij het Decreet van 10 november 2005 (Belgisch Staatsblad van 15 december 2005) en bij het Decreet van 18 april 2008 (Belgisch Staatsblad van 26 mei 2008).

2 - Besluit van de Vlaamse regering van 14 mei 2004 tot organisatie, inrichting en beheer van begraafplaatsen en crematoria (Belgisch Staatsblad van 28-06-2004). Gecoördineerde versie : Artikel 8, eerste lid, tweede lijn, geschrapt bij besluit van de Vlaamse Regering van 2 december 2005, (Belgisch Staatsblad van 11 januari 2006)

Door de afschaffing van de eeuwigdurende concessie dreigen op termijn immers alle oude grafzerken en -kapellen te verdwijnen. Een Vlaams Decreet van 2004 legt de gemeenten op een lijst te maken van het funeraire erfgoed dat dient te worden behouden, gerestaureerd of zelfs beschermd.

Het herkenningsteken van geklasseerd monument aan de ingang van de kerk, waarvan sprake in het Ministerieel besluit van 1 april 1977, zie onderaan, is verdwenen. Aan het beschermde gietijzeren hekken voor de sacristij is geen teken te bespeuren en is er vermoedelijk ook nooit geweest.

Ministerieel besluit van 1 april 1977 tot bepaling van het model van het herkenningsteken dat kan aangebracht worden aan de bij koninklijk besluit beschermde monumenten (Belgisch Staatsblad 12.05.1977).

Artikel 1. Het model van het herkenningsteken dat kan aangebracht worden aan de bij koninklijk besluit beschermde monumenten bestaat uit een schild, puntig aan de onderzijde, schuin gevierendeeld in koningsblauw en wit (een schild gevormd door een koningsblauw vierkant waarvan een van de hoeken de punt van het schild vormt en door een koningsblauwe driehoek boven het vierkant, zodanig dat aan beide zijden een witte driehoek overblijft).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Gevleugelde zandloper
Weegschaal
Olielamp
Gekruiste zeis
Grafstenen bedacht als herinnering aan al diegenen die begraven werden rondom de kerk
Kerkhof van Sint-Amands

 

Een Sterrenweide  of  Engelenweide op het kerkhof

 

 

Tot voor een tiental jaren kon er geen echte aangifte gedaan worden bij de burgerlijke stand van een doodgeboren kind. Er kwam alleen een notitie in het huwelijksboekje van de ouders.
Sinds 1999 kunnen ouders hun levenloos geboren kind formeel een voornaam geven, maar dan moet de zwangerschap wel ten minste 180 dagen of 26 weken geduurd hebben.

Dit sluit perfect aan bij het Vlaams decreet op de begraafplaatsen en de lijkbezorging dat bepaalt dat levenloos geboren kinderen na een zwangerschapsduur van 12 volle weken begraven of gecremeerd kunnen worden.

 

 

Belgische Senaat

Wetgevingsstuk nr. 4-1150/1

 

Het Vlaams decreet op de begraafplaatsen en de lijkbezorging van 2004 zegt dat levenloos geboren kinderen die de wettelijke levensvatbaarheidsgrens nog niet hebben bereikt, na een zwangerschapsduur van ten volle 12 weken op verzoek van de ouders begraven of gecremeerd moeten kunnen worden. Het gaat dus om kinderen die sterven tussen de 12de en ruwweg de 25ste week (180 dagen) van de zwangerschap. Zij kunnen niet gewoon begraven worden, omdat ze niet wettelijk erkend worden. Gewoonlijk lost men dat op met een engelenweide of een Sterretjesweide.

Het is dan ook volgens het decreet de taak van de gemeentebesturen om dit probleem op te lossen door een sterretjesweide te voorzien op de gemeentelijke begraafplaatsen.De overleden kindjes krijgen geen echt individueel graf  maar op die weide wordt dan een sterretje aangebracht met hun gegevens.

 

De wet van 27 april 1999 voegt een artikel 80bis in het Burgerlijk Wetboek in en heft het decreet van 4 juli 1806 op aangaande de manier van opstelling van een akte waarbij de ambtenaar van de burgerlijke stand constateert dat hem een levenloos kind werd vertoond.

Het nieuwe artikel 80bis, ingevoegd in Hoofdstuk IV van Boek 1, Titel II van het Burgerlijk Wetboek, bepaalt dat de ambtenaar van de burgerlijke stand een akte van aangifte van een levenloos kind opmaakt wanneer een kind overleden is op het ogenblik van de vaststelling van de geboorte door de ambtenaar van de burgerlijke stand of de door hem toegelaten geneesheer of gediplomeerde vroedvrouw.

 

De wet van 27 april 1999 beoogde geen ingrijpende wijziging van de wetgeving. Het systeem dat werd opgenomen in het decreet van 4 juli 1806 bleef grotendeels behouden.

Nieuw zijn onder meer de mogelijkheid om de eventueel gekozen voornaam of voornamen van het kind in de akte te vermelden en het feit dat de bepalingen in verband met de akte van aangifte van een levenloos kind voortaan in het Burgerlijk Wetboek staan.

 

Die definitie werd bevestigd door de omzendbrief van 10 juni 1999 : de akte van aangifte van een levenloos kind wordt slechts opgemaakt indien de geboorte heeft plaatsgevonden meer dan zes maanden na de verwekking (dit is de zogenaamde 180-dagenregel).

Kinderen die levenloos worden geboren vóór de wettelijke levensvatbaarheidsgrens van 180 dagen worden dus niet ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand en krijgen geen voornaam.

De regels voor de uitvaart zijn niet eenvormig want de begrafenisregeling is een gewestaangelegenheid.

Kinderen die binnen de wettelijke levensvatbaarheidsgrens vallen en juridisch gezien levenloos geboren zijn, worden begraven of gecremeerd zoals elke overledene.

Voor kinderen die levenloos geboren worden vóór de wettelijke levensvatbaarheidsgrens van 180 dagen, wisselt de regelgeving van gewest tot gewest.

 

De voorliggende wet regelt een aangelegenheid als bedoeld in artikel 78 van de Grondwet.

 

Art. 2

Artikel 80bis van het Burgerlijk Wetboek, ingevoegd bij de wet van 27 april 1999, wordt met een lid aangevuld luidende :

Indien een kind of foetus levenloos of  levend maar niet levensvatbaar wordt geboren tussen de 106e en 180e dag van de zwangerschap, dan maakt de ambtenaar van de burgerlijke stand die akte op vraag van de ouders op.

 

Voor de laatste informatie over een “engelenweide” : ZIE

 

 

De digitalisatie van het kerkhof is een werk en realisatie van de Vereniging voor Familiekunde van Sint-Amands.

Werkten hier aan mede :

Stanny Van Grasdorff , voorzitter van de vereniging, maakt en verzorgt deze website, het ontwerp en plan van het kerkhof. De verdeling van het kerkhof in gekleurde blokken is naar een idee van Stanny en gemaakt door Willy Van Roy die het plan tekende, het op foto zette en waarna het bewerkt werd door Stanny om op het Internet te plaatsen. Aan een nieuwe lay-out wordt nog steeds gewerkt.(december 2011).

 

Willy Van Roy en Gerard Van Roy zorgden voor de foto's en mevrouw Rita Boodts-Van Roy zorgde ervoor dat de naamlijsten in alfabetische volgorde geplaatst werden. In januari 2012 werden de bestaande gegevens van het kerkhof omgezet met het programma Dreamweaver naar een nieuwe lay-out, met de hulp van Benny Van Walle, die we hier hartelijk bedanken.Vanaf nu werken we met het programma Dreamweaver.

 

 

Bronnen :

Prof. Dr. J. M. Timmers, Symboliek en Iconografie.

Stanny Van Grasdorff, webmaster en ex-voorzitter vereniging voor familiekunde van Sint-Amands, kerkelijk archief van de gemeente Sint-Amands, archief burgerlijke stand : geboorten, huwelijken en overlijdens.

Belasting op ontgravingen, zie

 

 

 

Kenteken "beschermd monument"