De tijd van toen

 

 

Herinneringen uit mijn jeugd.

Een terugblik op de oude herbergen te Sint Amands van omstreeks 1930 tot nu.

 

 

Van ongeveer een 100-tal herbergen blijven er nu, in 2003, nog amper een viertal over.

Dit was ook de tijd dat de mensen bekend waren met hun "bijnaam".Zo kwam men niet terecht wanneer men vroeg naar Petrus Franciscus De Leeuw, maar iedereen kende wel "Sooi uit 't ster".

Of vraag naar Joannes Franciscus De Decker die niemand kende, maar wel als men vroeg naar  “Sooi beuzze”.

Misschien klinken deze bijnamen nogal eigenaardig in de oren van sommige mensen, maar het was nu eenmaal zo !

Misschien ben ik er  ook vergeten ?  Of  heeft iemand nog méér informatie?  Of een foutje gevonden ?  Graag uw hulp !!

 

 

De Borgstraat.

Vanaf  het vroegere station tot aan de zaal “De Leeuw”. (linker kant, richting centrum)

Aan het station : het café, gekend als "bij de wittes". Borgstraat 136.

Daar woonde Livien Van Den Eede uit Malderen ° 1827 + 1912, in de volksmond gekend als "de witte livien" of  "den baas van levienes", in 1897 vermeld als winkelier en tapper.

Daarna woonde daar Sooi Van Steen ° 1851 + 1904 die gehuwd was met Joanna De Leeuw ° 1846 + 1891.Sooi hertrouwde met  (Barreken) Barbara Amiandina Hiel ° 1862 + 1955.

Later woonde er Jules Seghers uit Oppuurs ° 1891 + 1970, zoon van de veldwachter van Oppuurs, , getrouwd met Gusta Van Den Eede ° 1893 + 1982.Ze hadden drie dochters, 1-Jeanne 1923-2012, ze was getrouwd met Frans Houthooft ° Puurs 1918 en + voor 2012. 2-Olga 1928-2011 ze was getrouwd met Willy Gevers 1926-2007. 3-Regine °1936 ze is getrouwd met Cyriel Bolle ° 1932 uit Steenhuffel.

 

Een beetje verder, naar het centrum toe, tegenover het huis van de vroegere Notaris De Block : Borgstraat 86.

Dit noemde men vroeger "het wit huis". Daar woonde “Sooi uit ’t ster" voordien, Petrus Franciscus De Leeuw uit Mariekerke ° 1852 + 1923, met zijn vrouw "barreken" of  Barbara Florentina De Saegher uit Puurs ° 1860 + 1950. In 1908 vermeld als koffiehuishouders.(telling 1901/1910).

In dit huis is ook Jules De Leeuw  geboren ° 21.01.1887  + 1969 en ook zijn zoon Paul De Leeuw  ° 1911 + 2005.

Ze zouden voordien het café "de ster" uitgebaat hebben, op de scheiding tussen Sint-Amands en Mariekerke. Vandaar zijn bijnaam "Sooi uit ’t ster".

 

Een 100-tal meter verder, aan de linker kant vinden we 4 herbergen naast elkaar :  

In het eerste, Borgstraat 124, woonde Doreke Seijs (Pieter Isidoor) 1899-1975 café-houder en zijn vrouw Vermeiren Maria 1895-1965.Ze hadden 3 dochters en één zoon.

In het tweede, Borgstraat 120, woonde de vader van Jan "van de pachters", Frans De Vlegelaer ° 1859 + 1941 en zijn vrouw Pauline Meskens ° 1863 + 1945. Ze hadden 13 kinderen.

In het derde, Borgstraat 126, woonde Mieke van rinnes, of  Maria Collier ° 1899 + 1975 die gehuwd was met Petrus Speeckaert ° 1894 + 1977.Zij hadden 5 dochters en twee zonen.Een dochter, Mitteke ° 1923 + 1981, huwde met André Joos ° 1922  + 2002, afkomstig van den Heikant.

In het vierde woonde Frans Claes, genoemd "’t jaeken".Hij was elektrieker voor Sint-Amands en had 1 zoon en 1 dochter.

 

We komen aan de meisjesschool :

Op de hoek, daar woonde Frans De Winter (gekend als "Sooi Winters) 1876-1949.Zijn café droeg de gepaste naam  :  "In de zomer".

Sooi Winters, (de broer van Luppen Winters die bakker was), met zijn vrouw Marie Mertens °Baasrode 1877 +..... Ze hadden 5 zonen en 2 dochters.

Naast dat café was er de beenhouwerij van Benoit De Geeter.

Nadien was het Maria Hiel, gekend als "Maria van de zjèkkes" ° 1904 + 1985 en haar man Fons Boeykens °1902 + voor 1985 die het café uitbaatten. Haar zuster Eveline, was gehuwd met Maurice Saey.Het café zou "de plezanten hoek" genoemd hebben.

 

Terug verder naar het dorp :

Roos Gabriël (Isabella Rosalia Peeters). Zij was gehuwd met "de pijp Van San".

Isabella Rosalia Peeters ° 1857 + 1930,  gekend als "Roos Gabriël" naar de naam van haar vader Gabriël Peeters,  had als ongehuwde vrouw een zoon ter wereld gebracht,  Octaaf Josephus Jacobus Peeters,  die eigenaardig genoeg,  dezelfde naam droeg als de toenmalige notaris Octaaf Josephus Jacobus Peeters. Maar door haar huwelijk met "de pijp Van San",  die eigenlijk Alphonsus Van Sannen heette ° 1856 + 1944,  kreeg het kind de naam Octaaf Josephus Jacobus Van Sannen ° 1876 + 1949. Octaaf was dan al wel 23 jaar oud toen zijn ouders huwden (er gingen dan ook verhaaltjes in St-Amands de ronde over wie de vader eigenlijk was ???).

Later zou Roos Gabriël nog een herberg uitbaten op het Driesken,  een paar huizen voorbij de vroegere kartonnage van mijn nonkel Free Van Grasdorff.

Roos Gabriël was een bekende figuur in Sint-Amands.Ze was vroedvrouw,  en in de volksmond te Sint-Amands gekend als "achterwares".

Het juiste woord is "achterwaersterrigge",  wat wil beduiden : "kraambewaarster, baker",  wat een vroedvrouw betekent. (zie Verdam, Middel Nederlandsch Handwoordenboek)

 

Een paar huizen verder,  richting kerk,  was er nog een cafeetje,  daar woonde ene "wètje" Collier met zijn vrouw Emma.(geen gegevens).

 

Nog wat verder naar het dorp toe :

Het café van "de grijzes" : Borgstraat 96.

De "grijzen" en zijn vrouw, Louis (Carolus Ludovicus) Ivens ° 1908 + 1984, gekend als "de grijzen", werkte bij de firma Hallez in de brouwerij en stond nooit "vast" op zijn benen.Zijn vrouw was ook een bekende figuur, Eulalie Windey ° 1909. Ze hadden 2 kinderen, Frans ° 1935 + 2011 en Monique ° 1937. Voordien waren de ouders van Eulalie Windey er caféhouders, Mil Windey getrouwd met Jacobs Veronique.

 

Een beetje verder,  waar de vroegere schoenwinkel was van Désiré Maes,  tegenover het oud-gemeentehuis : Borgstraat 88.

Daar woonde Marie Van Loo ° 1859 + 1949, ze was afkomstig van  Moerzeke-Kastel en gehuwd met Frans De Wiitte ° 1853 + 1926.De ene kant van het huis was een winkel,  de andere kant was de herberg. Marie Van Loo wordt vermeld als caféhoudster/winkelierster en komt regelmatig voor als getuige bij geboorten en overlijdens.

Als ongehuwde vrouw had Marie Van Loo een onwettig kind, Frans Van Loo ° 1888. Het werd gewettigd door haar huwelijk met Frans De Witte en heette vanaf dan "De Witte".

 

Tegenover het oud gemeentehuis,  nu de woning van dokter Geerts (+),  was er een klein cafeetje dat de naam droeg "in 't luipaard" en was bewoond door een vrouwke dat "Netteke" noemde. (geen gegevens).

 

In het dorp,  naast de apotheker Delang (+) :

Waar Leon Moens  ° 1913 + 1999 (mijn kozijn) met zijn vrouw Lizette Illegems woonde ° 1917 + na 1999, dit was vroeger het Volkshuis.

En nog veel vroeger was dit een herenhuis dat bewoond was door de gezusters Collier. Het was een "café-chantant"

 

Op de hoek van de Borgstraat en Kerkstraat = Romain Steppestraat 40 : “In den Aerend”.

"in de Aerend",  waar mijn nonkel woonde : Jozef Van De Woestijne 1890-1964, hij was gehuwd met Aline Oste 1893-1971.In die tijd een tabakswinkel en den Aerend was ook nog een tijdje café.

 

Er naast, Romain Steppestraat 42, woonde vóór 1940 "Peer klak", Petrus Joannes Daman 1863-1939 met zijn vrouw Vergauwen Isabella Carolina 1853-1929. Het is de vader van "Manen klak" die café en winkel uitbaatte (café en winkel). De zoon, Emmanuel  (Manen) Daman  1890-1985. Manen was getrouwd met een Brusselse, Jeanne Wybo 1901-1958. Ze kregen te Sint-Amands 7 kinderen, 4 jongens en 3 meisjes. Nadien werd het alleen nog een hoedenwinkel.

 

Emile Verhaerenstraat in de richting vroegere Scheldemolens :

Vroeger "den Breughel",  nu schoenenwinkel "'t sneeke".

Daar woonde Louis De Lathouwer,  gekend als Louis "de kanasser", ° 1881 + 1954.Hij was getrouwd met Roos Hermans ° 1882, die de zuster was van "Sjalen van dokskes".Zij hadden een dochter die Jeanneke noemde en getrouwd was met Frans De Hertog, zoon van Daniël De Hertog gekend als "de fakken". Jeanneke woonde bij haar dochter in Brussel. Aan café "den Breughel" was ook een bollebaan verbonden.

De volgende uitbater van “den Breughel” was “Filleke van de keuttes”, Fil Van Hemelrijk ° 1916 + 1995 en zijn vrouw Francine Maes ° 1920 + 2013.Ze hebben één dochter, Simonne ° 1941.Ze verhuizen naar de Kerkstraat.

Nadien was het aan “Monneke kat” en zijn vrouw Juliette. Mon Van Nimmen ° 1929 + voor 2012 en zijn vrouw Juliette Monsieur uit Mariekerke ° 1930 + 2012.Ze hebben één zoon Louis ° 1950 en één dochter Esther ° 1956.

Daarna krijgen we Agnes De Leeuw ° 1942 + 2015.Ze was getrouwd met Edward Maetens uit Malderen en hadden 3 zonen en een dochter.

Nadien wordt het dan de schoenenwinkel “’t sneeke”.

 

Emile Verhaerenstraat In de bocht naar de Scheldemolens :

Het café-coiffeurssalon van Emile Peelman afkomstig uit Moerzeke-Kastel en gekend als "Milleke Croes ° 1919 (+). Het was zijn vrouw Jeanneke uit Mariekerke die Croes noemde ° 1910. Ze hadden 2 dochters, Maria ° 1938, die in 1962 huwt met Willy Verhelst uit Willebroek, en Rita ° 1945 die in 1967 huwt met Freddy Van Praet uit Sint-Amands (1942-1997). Milleke was ook een uitstekend muzikant in de harmonie St-Cecelia en hanteerde er vele jaren den " bugel". Bij de telling 1960/1970 wonen ze Kerkhofdries nr 5.

 

Nabij de vroegere Scheldemolens :

Hier woonde ene Stallaert en in dit café kwam de socialistische partij samen, tot ze verhuist zijn naar den Dam, in het café van De Decker-Hertogh (sooi beuzze). Geen gegevens gevonden.

 

Terug naar het vroegere station,  maar aan de andere kant van "de wittes",  

De rechter kant van de straat in de richting van het dorp : café de la gare.

Op de hoek tegenover het vroegere station vinden we de familie De Pachter,  

Dan de familie D’Hooghe (de zottes),  

Daarna Frans De Wilde (den dillen), ° 1911 + 1976 en zijn vrouw Adrienne Bisschops ° 1911 + 1982. Frans was ook taxi-chauffeur,  

En tenslotte "pizzeloe".

(Tenslotte kreeg het café de naam "De Vaandrig" en zou het Sint-Amandse equivalent worden van het Antwerpse café "De Muze". Het café werd uitgebaat door Pol Maes,  kunstschilder uit Bornem, die thans in Mechelen woont (2003),  en door zijn (nu ex-) vrouw Leona Geernaert uit Lippelo. (met dank aan Schepen van Cultuur Frans De Leeuw voor deze informatie).

 

Nog Borgstraat : Borgstraat 165.

Constant Gevers,  (°1898 en + 1972) gekend als "Stant van den otters".Hij was gehuwd met Leontine Buyens uit Opdorp (° 1899 en + 1989).

Café en coiffeurssalon. Ze hadden zes kinderen waarvan later Gilbert en Willy ook het beroep van haarkapper zullen uitoefenen.

Daar zou eerst nog Hemelaers gewoond hebben.(?).

 

Voorbij de meisjesschool :  Borgstraat 111 (Telling 1931/1940.)

Albert Seghers (gekend als "de dikke lip") 1900 - 1984.Hij was getrouwd met Rosalie Coeck uit Oppuurs 1903 - 1949 en hadden 3 kinderen, Francois ° 1926, André ° 1929 + 1997 en Raymonda ° 1935-1990, ze trouwde in 1961 met Edouard De Smedt ° Mechelen 1935-1982.

Er was daar een zaaltje met een "estrade" of  balcon waar de muzikanten speelden.Ze hadden 3 kinderen, Frans, André en Raymonda.

Vroeger woonde daar de Jomme (Guillaume) Boeykens 1871 - 1945.Het was een kaatsbalmaker en café-uitbater, en getrouwd met Adeline Cappaert uit Willebroek ° 1871.Ze hadden een zoon en 3 dochters.

 

Waar nu de bloemwinkel "Avena" is (of was) :

Er woonde daar ene Moortgat.Daar zou ook nog de ouders van Constant Gevers (Stant van den otters) gewoond hebben,  met hun kinderen, Tuur en een zuster die met Maurice Seijs zou trouwen en dan later zelf een herberg zou uitbaten.Deze Maurice Seijs was een vluchteling en afkomstig uit de streek van Roeselare en Izegem.Die ouders van Constant waren Josephus Gevers 1862-1914 en zijn vrouw Philomena Peeters 1862-1928. Ze kregen te Sint-Amands 5 kinderen, 3 jongens en 2 meisjes.

 

Waar vroeger de Generale Bank stond :

Eerst Maurice Seijs ° Rumbeke 1899 +  St-Amands 1955, hij was gehuwd met de zuster van "Stant van den otters", Maria Gevers ° 1900 .

Daarna Frans Van Hemelrijck, gekend als Frans "van de keuttes"  ° 1912 + 1975, met zijn vrouw Ida Hammenecker ° 1914 + 1972 en hun 2 kinderen Maria ° 1941, ze trouwt in 1965 met Bontinck Etien uit Schellebelle, en Rudy ° 1942. Frans verhuist later naar de Buisstraat nr 66 waar zijn 2 kinderen geboren worden. Daarna wordt de vroegere woni ng in de Borgstraat verbouwd en wordt Generale Bank.

Veel vroeger woonde daar de familie Schokkaert, met hun kinderen, Staaf gehuwd met Malvinne,  Jef, coiffeur in Baasrode, Sanderinne die vrijgezel gebleven is en later aan het station, naast het coiffeurssalon van Staaf, een hoedenwinkel uitbaatte.

Die familie Schokkaert woonde voordien aan het station op een boerenhof dat in 1914 is afgebrand.Zo zijn ze naar het dorp getrokken.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Foto : Vader Florent Schockaert met zijn vrouw "Wis",  zijn dochter Sanderinne en zijn zoon Gustaaf.(met dank aan Frans De Smet uit St-Amands voor deze foto).

 

Daar tegenover (en naast apotheker Delang) :=  Rollierstraat nr 1

Karel Moortgat gekend als "Sjalen Bond"  1879 - 1975 met zijn vrouw Marie De Launoit 1882 - 1957. Het was winkel en café. (ze verkochten producten van de "Boerenbond", vandaar de naam "Sjalen bond"). Bij de telling 1960/1970 wonen ze in de Buisstraat nr 9 A Ze hadden 3 zonen, Fons 1910-1945, Jan ° 1912 huwde in 1941 in Nederland met Maria Voets ° 1911 in Nederlands-Indie, en Albert ° 1916 + 1997 huwde in 1941 in Malderen met Leonora Dooms 1915-2006.

 

Een paar huizen verder had men het Hotel-Restaurant van Gust De Ridder, Borgstraat 37, was van Buggenhout 1856 - 1934 en getrouwd met Jeanne Goiris uit Bornem 1861 - 1936.Ze hadden zes kinderen, o.a. zoon Robert, en een dochter Maria.

En nog wat verder :

Herberg en verfwinkel van Hendrik (Heijntje) Van Aken, beter gekend als Heijntje Famaey 1911 - 1979.Getrouwd met Clotille Van Ranst 1913- 1982.Ze hadden 2 zonen, Maurice en Karel.

 

Aan het kruispunt van de Kerkstraat met de Jan Van Droogenbroeckstraat :

Zaal "De Leeuw".Gebouwd omstreeks 1890 met als eigenaar Notaris Octave Peeters,  voorzitter van de harmonie St-Cecelia.De eerste uitbater was Florent Oste, klerk van de notaris.Er was een servitude verbonden aan het gebouw : de harmonie moest te allen tijde gratis over het lokaal kunnen beschikken,  ongeacht wie de eigenaar was.

Later vinden we er als uitbater,  Désiré Smet  1891 - 1966, met zijn vrouw Irma Quintijn 1896 - 1978 en hun 5 dochters.

Daarna is het  aan Isidoor (Doren) Verstraeten (1916 - 1994) met zijn vrouw Jeanne Van Steen (1919 - 1989) en hun 2 dochters Martha en Maria.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bron, Stanny Van Grasdorff, herinneringen uit mijn jeugd, archief gemeente Sint-Amands, burgerlijke stand, tienjaarlijkse tellingen.

 

 

Lees verder

Vader Florent met zijn vrouw "Wis",dochter Sanderine en zoon Gustaaf.

Hier wordt nog aan gewerkt

Voorste rij (5 personen, van links naar rechts)

1-Florimond Vyncke ° 1913 + 2007, getrouwd in 1940 met Maria De Landtsheer 1910-1993.

2-Frans De Winter, 1916-1966, jongere broer van Frits op lijn nr 3. In 1945 getrouwd te Buggenhout met Maria Van Den Bossche uit Buggenhout.

3-Alfons Triest ° 1919 + 1972. Getrouwd in 1947 met Maria Bogaerts 1920-2001.

4-Emiel Peelman (gekend als Milleke Croes, coiffeur). Trouwde in 1935 met Jeanneke Croes uit Mariekerke.

5-Louis Spiessens ° 1920 Bornem, was getrouwd in 1947 met Jeanne Van Hemelrijk ° 1920, zuster van Fil, rij 4/1.

 

Tweede rij (6 personen, van links naar rechts)

1-Desiré Van Perre ° 1911 + 1977, gekend als ” de snee”. getrouwd in 1936 met Lecadie Goiris uit Mariekerke 1914-2006.

2-.................?

3-Leon Van Kerckhoven ° 1905 + 1967, koster van Sint-Amands.Getrouwd in 1931 met Justine De Loose 1905-1979.

4-Felix Peersman ° 1912 + 1995, postmeester te Sint-Amands.Getrouwd met Lucienne Stoop uit Hamme 1929-2012.

5-Florent Peeters ° 1911 + 1974, huisschilder en begrafenisondernemer (gekend als Florent Famaey). Weduwnaar van Jeanne De Wachter + 1934 en getrouwd in 1935 met Rosalia Maria Francisca Famaey 1906-1980.

6-..................?

 

Derde rij (4 personen, van links naar rechts)

1-...................?

2-Clement Hertog, 1924-1988, trouwde in 1945 te St-Amands met Irma Van Praet uit Baasrode ° 1925 + na 1988.

3-Gerard De Winter,  ° 1911, jongere broer van Frits.

4-Frits De Winter °1910 + 1981, beenhouwer in de Emile Verhaerenstraat.Getrouwd met Jeannette Coppieters

 

Vierde rij (2 personen, van links naar rechts)

1-Theophiel  Van Hemelrijk (gekend als Fil van de keuttes) 1916-1995, schoonbroer van Louis Spiessens, rij 1/5. Hij trouwde in 1940 te Mariekerke met Francine Maes 1920-2013.Waarvan Simonne ° 1941.

2-Jozef  Van De Woestijne 1890-1964 mijn nonkel. Hij was in 1920 getrouwd met Aline Oste 1893-1971.

Foto : Stanny Van Grasdorff.

Dit zou de boldersclub van café “den Breughel” geweest zijn, in de Emile Verhaerenstraat, uitbater was Fil Van Hemelrijk, rij 4/1.