De tijd van toen

 

Café van Isidoor Stallaert (de ouders van "den duk ") gekend als "den brosen" met zijn vrouw Celine Van De Ven.(Foto : Stanny Van Grasdorff)

Emile Verhaerenstraat en hoek van “de kuur”. (in de telling niet gevonden).

 

Hier was ook een "bollebaan". Zie foto, Boldersclub en bewoners van "de kuur".

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Nummer 1 op de foto is Joannes Franciscus Joos,  geboren te Sint-Amands (° 1871 + 1943) als Joannes Franciscus De Decker maar gewettigd op de naam Joos.Hij was gekend met de nog al aardige bijnaam "de vos arjaan".Het was familie van mij langs moeders kant en ik heb hem gekend als "nonkel Sus" (mijn grootmoeder was ene "De Decker").Hij was een dokwerker en iemand die veel lawaai kon maken,  maar was een doodbrave vent met een gouden hart.

Gehuwd was hij te Bornem in 1897 met "tante Minna",  Maria Philomena Van San  die afkomstig was van Bornem (° 1873 + 1952).Ze kregen 9 kinderen,  waarvan het oudste geboren is in Bornem en de rest geboren te Sint-Amands.

Nummer 2 : Theophiel Gevers,  gekend als "de sol",  is de schoonzoon van nummer 1 en gehuwd met Maria Clementina Joos.Ze hadden 5 kinderen,  Gustaaf, Richard,  Frans,  Louisa en Julia.

 

Nummer 3 : August Clement  Gevers (° 1920 + 1997),  zoon van Joannes Baptist Gevers, mijnwerker, en van Rosalia Margaretha Ceurvelts.Gustaaf (August) was schoenmaker en beter gekend als "staaf van de solles". Staaf  was gehuwd in 1942 met Josephine (Louisa Josephina) Van Nimmen (° 1922 + 1989), ze was van Buggenhout en ze woonden in de Buisstraat.

 

Nummer 4 : Richard Gevers,  zoon van nummer 2.

 

Nummer 5 : Franciscus Alphonsius Van Ranst (° 1887 + 1960), beter gekend als "fokken uit de kuur".Was gehuwd in 1917 met Francisca Meskens (° 1894 + 1951), in de volksmond gekend als "Ka".Zij is de dochter van Wètje Meskens en van Maria Josepha Hooft,  die een halfzuster is van mijn grootvader Joannes Constantinus Van De Woestijne (mijn grootvader langs mijn moeders kant).

 

Nummer 6 : Zjefke Stevens uit Mariekerke.

 

Nummer 7 : Jules Aelbrecht ° Bornem 1909 + St-Amands 1971.Hij trouwde te Sint-Amands in 1931 met Joanna Maria Van De Moortel ° St-Amands 1911, + na 1971, haar moeder was ene Van Geet, waarvan Jos Albrecht.Woonde op "den dam" nr 58.

Nummer 8 : Theophiel Aerts,  schoenmaker, ° Lier 1907 + St-Amands 1974.Getrouwd in 1930 met Mathilda Francisca Joos ° Mariekerke 1909 + Bornem 1997.

 

Nummer 9 : Clement Vermeiren,  zoon van nummer 10, ° St-Amands 1912 + Bornem 1990.Trouwde te Mariekerke in 1939 met Francisca Mathilda Hammenecker ° Mariekerke 1911 + Bornem 1964.

 

Nummer 10 : Constant Vermeiren,  in de volksmond gekend als "den duimeling", ° St-Amands 1887 + St-Amands 1972.Hij trouwde in 1911 te Sint-Amands met Maria Ludovica De Decker ° St-Amands 1886 + 1961.

 

Nummer 11 : Zjef  (Josephus) Maes, ° Mariekerke 1877 + St-Amands 1943.Gekend als "de maffen", was spoorwegarbeider.Hij trouwde te St-Amands in 1898 met Maria Amandina De Leeuw, gekend als "mie sus".Ze woonden te Sint-Amands achter “de roet”, aan de “spèkkers”.

 

Nummer 12 : Broer van nummer 7. Emmanuel Aelbrecht, ° Bornem 1907 + St-Amands 1943.Trouwde in 1932 te Sint-Amands met Maria Lucia Aloysia Van De Moortel, ° St-Amands 1909 + Bornem 1993.Zij is de zuster van de vrouw van Jules Aelbrecht, nr 7.Woonden op "den dam".

 

Nummer 13 : Petrus Josephus Coninckx (° 1912 + 1986) Hij was brouwersgast en gehuwd in 1935 te Sint-Amands met de dochter van numme,r 1,  Elisabeth Albertina Joos ( ° 1915 + 1997) waarvan drie kinderen.

 

Nummer 14 : Frans Alois Van Den Bossche ° Mariekerke 1901.Hij trouwde te St-Amands in 1925 met Mieke (Maria Francisca) Pauwels ° Bornem  1903.Het waren beurtschippers.

 

Nummer 15 :   ?

 

Nummer 16 :   ?

 

De Emile Verhaerenstraat :

Het laatste huis van Sint-Amands aan de Scheldemolens (waar "den blak" woonde,  de familie Delcroix),  die dan later verhuisd zijn naar het café Lunapark : het café noemde dan ook "den blak".De familie Delcroix,  genaamd "den blak",  woonde voordien aan "de kuur" in een café. (met dank aan Mevrouw Susanne Vermeir-Mees voor deze inlichting).Spijtig genoeg vind ik van die familie geen inschrijving in de tellingen.???

 

  

"Het Lunapark" werd na de oorlog in 1945 uitgebaat door de grootouders Van Frans De Leeuw, langs zijn moeders kant, namelijk Alfons (Fons) Illegems ° 1926 en zijn vrouw Louise de Saeger die uit de Kattestraat te Oppuurs afkomstig was. Het café was eigendom van Herman (Armand) Schilders die zijn woning naast het café had,  met een limonadefabriek en een drankenhandel.

Frans zijn grootmoeder baatte het café uit, bijgestaan door haar 4 dochters, maar vooral door Francine, de moeder van Frans.

Fons Illegems, "Fons de kletter" uit de Weert, werd ook nog "Fons van de Willeford" genoemd, een bijnaam die hij kreeg omdat zijn vader en andere familieleden als varend personeel in dienst waren van rederij Wilford in Temse, eigenlijk de voorloper van de "Flandria-rederij" in Antwerpen.

De bijnaam "kletter" zou komen van een soort wijmen of wissen die geteeld werden in deze streek.

Het café "Het Lunapark" had een belangrijke groep klanten die arbeider waren aan de Scheldemolens en die er na hun dagtaak, of  s' middags,  het stof en het meel uit hun kelen kwamen drinken én uit hun kleren schudden, vaak tot wanhoop van de uitbaters die er dan weer een poetsbeurt aan overhielden.

De uitbating werd stopgezet in de jaren vijftig. Nadien, en veel later, kwam dan de familie Delcroix (gekend als "den blak").

(Gegevens over het Lunapark komen van Schepen van Cultuur Frans De Leeuw,  waarvoor dank).

 

 

De Kerkstraat, onder den oever en den Dam :

Kerkstraat nr 3. (wordt later nr 4).

Het café noemde "Tirol".Het huis naast de winkel van de familie Famaey was de woning van loodgieter/koperslager Karel Hermans 1879 - 1952, gekend als "Sjalen van dokskes", koperslager en caféhouder. Hij was getrouwd met Lucie De Winter 1878 - 1942 en weduwnaar van Paulina De Ryck 1878-1911.

Hier komt op 01.05.1967 (telling 1960/1970) Alois Vincke ° 1914 + 1976 en zijn vrouw Elza Josephina Steuns ° 1914 + 1988 wonen, waarvan Adrienne Steuns ° 1936. Ze komen van de Kuitegemstraat waar ze ook een cafeetje hadden.

 

Kerkstraat nr 8. Café De Beurt op Antwerpen", Een paar huizen verder naast café Tirol in de Kerkstraat, woonde Dolf  Van Kerckhoven ° 1895 + 1940 met zijn vrouw Maria Rosiers uit Puurs ° 1895 + 1992. Het waren beurtschippers (telling 1930). Telling 1931/1940 (ook 1921/1930 zelfde adres) wonen ze in de Emile Verhaerenstraat nr 9, er staat een verwijzijng bij geschreven : Buisstraat nr 88. Ze kregen te Sint-Amands 4 kinderen, 2 jongens en 2 meisjes.

 

Voorbij de pastorij,  links, een klein straatje naar den Dam (onder de Oever) : Dam nr 166.

Op de hoek daarvan de grote woning met de mooie naam "la belle alliance".

Daar was de beurs voor de kaaiboeren. De eerste uitbater of uitbaatster noemde "Trees".

Later vinden we er Eugène (peter Jeune) Daelemans ° 1873 + 1959 en zijn vrouw Maria Collier ° 1873 + 1946.

En nog later woont daar Frans Boeykens, gekend als "den bruinen", ° 1876 + 1944 (telling 1940 vermeld als café-uitbater, schipper, handelaar).

Hij was getrouwd met Caroline Heijmans ° 1881 + 1951.Ze hadden drie kinderen, Willy ° 1911, Wilfried ° 1913 en Lizette ° 1915.

 

Nu zijn we op den Dam zelf, Dam richting naar het kerkhof, linker kant van de straat : Dam nr 140.

Café "Het Schipken" wat later "het volkshuis" werd genoemd, en voordien “het veerhuis” noemde.

Daar woonde de bekende familie van Franciscus De Decker ° 1884 + 1953, in de volksmond gekend als "bij Sooi beuzzes" met zijn vrouw Maria Hertogh beter gekend als "Maria van Kruiskes" ° 1884 + 1970. Vermeld als caféhouder. Ze hadden 7 kinderen.

Het was een café en lokaal van de socialisten. De familie De Decker is familie langs mijn moeders kant.

Uit een oud document omstreeks de jaren '30, een reclamebladje, is er een café vermeld dat "het Veerhuis" noemde. Men vermeld daarop :  bij Hertogh op den Dam. Vermoedelijk gaat het hier om de familie De Decker- Maria Hertogh (zie hierboven).

 

Café "de kil".

Daar woonde een familie Van Lierde Henricus °1897 + 1946. Hij was getrouwd in 1921 te Sint-Amands met Adeleken Windey ° 1896 + 1934. Ze hadden een dochter,  Paula Van Lierde die trouwde met Jozef Cools (+). Deze gegevens kan ik niet terugvinden in de tellingen.Het kan dat ze er gewoond hebben tussen 2 tellingen en dus niet vermeld, maar het blijft een vraagteken.

 

Nog verder, Dam, in de richting kerkhof : Dam nr 124 (het straatje van oud gemeentehuis naar den Dam, gans beneden, Dam nr 124).

Café van "de kuip". Hier woonde de "kuip",  Henricus Alphonsius Ivens (1878-1950) met zijn vrouw Carolina Sidonia De Leeuw (1878-1966).Hij trouwde te Sint-Amands in 1903 en kreeg er twee kinderen “Vizze en Frans kuip” , Virginia Francisca ° 1905 en Franciscus Ludovicus ° 1914 + 1969.

 

Nog verder, op den Dam tegenover den binnendijk, de woning en het café van Aloïs Van Hove ° 1901 + 1968,

In de volksmond gekend als "Wuzus krol",  met zijn vrouw Maria Van Hoeck ° 1904 + 1955, afkomstig van Malderen. Naast het café "de nieuwen dijk",  liep er een heel klein straatje dat uitkwam aan de jongensschool in de Hekkestraat.

Voordien woonde in dit café Zjoke Heijmans ° 1858 + 1939, een ongehuwde vrouw met 2 dochters.

Eén dochter daatvan, Mieke ° 1896 + 1984, huwde te Sint- Amands in 1920 met Rik D'Hooghe ° 1896 + 1960.

De andere dochter, Carolina Celestina ° 1881 + 1951 huwde te Sint-Amands in 1911 met Joannes Franciscus Boeykens (Frans) ° 1876 + 1944, gekend als "den bruinen", ze woonden in de Kerkstraat, in het huis waar later de familie van Theophiel Van Hemelrijck woont, gekend als "Fil van de keuttes".Nadien woont de dochter Simonne daar.

 

Een paar huizen verder, richting kerk, zou er nog een cafeetje gestaan hebben, daar woonde ene "wètje" Collier met zijn vrouw Emma. (?)

 

Tussen de Romain Steppestraat en den Dam loopt er een heel klein straatje, gekend als “het stinkstraatje”, naast de vroegere klederwinkel van Urbain Verbruggen-Tonnelier. Het straatje kwam uit op “onder den oever”.

Op de hoek ervan, aan de straat naar den Dam, was er een café van de familie Reyniers. Marietteke Berckmoes (+) heeft dit caféetje nog uitgebaat.

 

 

De Kaai zelf :

Nu het Provinciaal museum :

Het vroegere veerhuis,  nu museum. Daar woonde de veerman,  Louis De Wilde ° 1859 + 1933 en zijn vrouw Maria Van Kerckhoven 1857 - 1938.(Louis is de grootvader van Mevrouw Josephine De Gendt, echtgenote van Gerard De Kock).

De veerdienst werd voordien gedaan door een bekende figuur in Sint Amands :  Serafien Pieters ° 1869 + 1956, hij verbleef in het toenmalige "gasthuis" in de Hekkestraat. In de volksmond gekend als "Serafien zoet".

Een zuster van Serafien noemde men dan ook "Mieke zoet". Het waren 3 kinderen van een ongehuwde moeder, (een jongen en twee meisjes), Joanna Catharina Pieters ° 1831 + 1910, die in de Heydestraat woonde en ze verbleven van kindsaf aan bij de zusterkes in de Hekkestraat,  in het "oud mannekeshuis".

Serafien was ook nog een tijdje "schippersgast". Het was een eigenaardige en "komische" figuur. Een echte dorpsfiguur. De oudere mensen in Sint-Amands zullen zeker nog eens terugdenken aan deze figuur.

 

Kaai nr 25.

Daar woonde ene Petrus Illegems ° Weert 1890 + 1962, gekend als "Peer de kletter". Bij de telling 1931/1940 te Sint-Amands wordt hij vermeld als : veerman en caféhouder op het adres Kaai  nr 25 te Sint-Amands. Hij trouwde een eerste keer in 1915 met Margareta De Hertog 1891-1933. Ze kregen te Sint-Amands 2 dochters en 2 zonen. In 1953 trouwt hij met Gevers Carolina Francisca 1893-1960. De dochter Lizette Illegems ° 1917 + na 1999, trouwde in 1941 met Leon Moens ° 1913 + 1999, mijn kozijn.

 

 

Het vroegere Scheldezicht,  (in 2008 noemt dit "Kaai 24" en in 2016 gesloten) :

Restaurant-taverne. Afgebrand in 1914 en opgebouwd in 1926.In de jaren '30 woonde daar ene Louis Vergult als uitbater.Nadien Gustje Gevers.

 

Café-restaurant ernaast,  nu "De Veerman". Kaai nr 26. (telling 1940).

Behoorde aan Daniël Hertog ° 1880 + 1958, in de volksmond gekend als "Daniël van kruiskes", en zijn vrouw Maria De Hertog ° 1882 + 1933.Ze hadden 10 kinderen.

 

Kaai  nr 41.

Bij de telling 1911/1920 woont op het adres Kaai 41 de familie Van Lierde Joannes Franciscus 1897-1946, vermeld als herbergier. Hij trouwde in 1921 met Windey Adelia 1896-1934.Waarvan 3 kinderen, Frans 1927-1952, Paul Henri Louis ° 7-5-1932 en + 23-5-1932 en Paula Henriette Veronica ° 1934, zij trouwde in 1957 met Jozef Cools 1935-1993., waarvan Harry ° 1959 (Hendrik Louis Maria).

 

De Hekkestraat : Hekkestraat nr 100.

In de Hekkestraat op  het nummer 100, naast het kerkhof woonde mijn grootvader Gust Van Grasdorff  ° 1850 + 1910,  (Petrus Augustinus gekend als Gustje kadol.).Hij trouwde te Sint-Amands in 1876  Maria Catharina (Trieneke) Van Den Broeck uit Buggenhout-Briel  ° 1853 + 1908.

Het was café en duivenlokaal. Van beroep was hij "mandenmaker".

Het was daar vruchtbare grond want ook zij hadden 11 kinderen zoals hun gebuur “Peer de kuiper”.

 

De woning ernaast was ook een café,  nummer 98 en bewoond door Petrus Josephus De Decker ° 1867 + 1959 , beter gekend als "peer de kuiper", en zijn vrouw Maria Ludovica Coeck ° 1869 + 1957 met hun 11 kinderen.

Het zijn de grootouders van Aimee De Decker. Peer was tonnelier maar ook gedurende 40 jaar grafdelver.

Het café droeg de mooie naam "Het Rustoord", wat goed paste bij de ligging naast het kerkhof.

 

Ongeveer recht tegenover het kerkhof : Hekkestraat 44. (telling 1940 is het nr 42-1).

Café en duivenlokaal van Frans (Pieter Frans) Stevens ° 1898 Mariekerke en zijn vrouw Maria Theresia De Smet uit Mariekerke ° 1903  + 1987.Ze hebben één zoon, Pierre ° 1929, hij trouwde in 1954 met Laureys Philomena 1929-2012.

Dit café, lokaal van het VNV 1940/45, is in 1944 kort en klein geslagen om daarna nooit meer als  café gebruikt te worden.

 

 

Bron, Stanny Van Grasdorff, herrinneringen uit mijn jeugd, archief  gemeente Sint-Amands, tienjaarlijkse tellingen.

 

 

 

 

Lees verder

Hier wordt nog aan gewerkt