Emigratie naar Noord-Amerika   

 

Joannes Augustinus Maes, een boerenzoon, huwt te Sint-Amands op 1 juni 1877 met Francisca Paulina Stevens, landbouwster.Ze zijn beiden afkomstig van Sint-Amands.

Een jaar na hun huwelijk vertrekken ze te Sint-Amands en gaan zich vestigen in Amerika, Illinois, in de stad Chicago, waar op 21 september 1879 hun tweede kind, een dochter, Joanna Carolina geboren wordt.Hun derde kind is een zoon, Petrus Joannes, die te Chicago geboren wordt op 14 september 1881 en het vierde is Petrus,  geboren op 15 januari 1882 eveneens te Chicago.Nadien worden er te Sint-Amands nog 6 kinderen geboren, waarvan Pelagia, de bekende “PelleMaes” en als jongste kind “Loken Maes” die later in de Buisstraat zou wonen in de omgeving van de kapellekesboom.

Zoals veel emigranten keerde de familie Maes na 6 jaar verblijf in Amerika terug naar Sint-Amands om daar terug  ingeschreven te worden in 1884.Hun droom van rijk te worden in Amerika was dus vlug voorbij.

 

Ik vond in de minuten van Notaris Peeters te Sint-Amands een akte op datum van 17 februari 1876 dat het volgende beschrijft : Carolus Ludovicus Maes, bakker te Chicago, Illinois, Noord-Amaerika, geeft toelating aan Joannes Fredericus Maes, landbouwer te Sint-Amands, om te verkopen aan Petrus Joannes Maes, zijn broer : een stuk grond 31 aren en 50 centiaren, gelegen te Sint-Amands, nabij het dorp, in de Winkelstraat, gezegd “de papaart” of  “het groot hof”, voor de som van 1250 Fr. Palende aan Mijnheer Servaes-Joos-De Maeyer-Boeykens en Joseph Van der Straelen. De akte werd opgemaakt te Chicago op 25 mei 1876 door Notaris Francis J. Joliat, Notaris te Chicago, en als getuigen Yvon Bauwens, rentenier en Francois Fenninger, beiden wonende te Chicago.De vice-consul tekent de akte op 30 mei 1876.Gelegaliseerd te Brussel op 21 juni 1876. Geregistreerd op 01 juli 1976.

 

Ook de familie Frans Hallez getrouwd met Paula Caluwaerts vertrokken naar Chicago in de jaren 50. Een zoon, Harry, ° 1944, zou nog steeds in Amerika wonen (2012 ?).

 

Bron, Stanny Van Grasdorff, Gemeentearchief Sint-Amands, volkstellingen en burgerlijke stand.

Bron, Stanny Van Grasdorff, de Minuten van Notaris Peeters te Sint-Amands.

 

 

Enige bedenkingen bij de emigratie

Motieven

Men ging naar Amerika met het idee van rijk te worden want Amerika was het land van de 1000 en 1 mogelijkheden.Wat moet het betekend hebben voor een kleine pachter, te weten, dat hij in Noord-Amarika gratis 67 ½ hectaren grond van de overheid kon krijgen en dus eigenaar werd van die grond en vrij van pachtgeld was.

De motieven waren vooral van sociaal-economische aard.Men wilde werk voor een goed loon.Zo kreeg een immigrant in Canada voorde luttele som van 10 dollar een stuk land van ongeveer 67 hectaren toegewezen als eigenaar.

In de eerste periode van de emigratie, tussen 1840 en 1870, vertrekken nogal wat arme lieden (economische crisis tussen 1875 en 1890 en sociale onlusten tot gevolg).Emigratie bood ook een oplossing om de dienstplicht van 2 jaar te omzeilen. Er waren ook nog andere motieven om te emigreren.Bijvoorbeeld om te kunnen huwen of van een huwelijk verlost te geraken.Familieconflict of botsing met een al te strenge vader.Mensen met een strafregister die maar liefst uit onze streek verdwenen.Nog anderen, die bankroet waren gegaan en het in Amerika nog eens wilden proberen.

Ten slotte is er ook nog het motief van de drang naar avontuur.In alle tijden zijn er immers avonturiers, doolaards en wandelende joden geweest.Het is moeilijk dat element in de emigratie na te gaan.Zeker is, dat bij de echte pioniers, er meer avonturiers en onvervaarde durvers zaten.

In ieder geval maakten zich weinig of geen landgenoten zich rijk in Amerika.

Belangrijk is de immigratiewetgeving die omstreeks 1895 werd gestemd om de immigratie in de U.S.A. te beperken en wat was de rol van de Belgische overheid tegen de emigratie ? In de jaren 1840-1850, de crisisjaren in Belgie, zag men dat de emigratie een oplossing was voor het pauperisme en had men enkele malen massaal landlopers en bedelaars ingescheept naar Amerika.Daardoor was er zelfs een diplomatiek schandaal met de V.S. ontstaan.Daarna stelde onze regering zich neutraal op tegenover dit fenomeen.Men wilde de emigratie niet stimuleren maar ook niet afremmen.Vanaf 1885 nam de emigratie drastisch toe en werd er besloten om in elke provinciehoofdstad een inlichtingskantoor  te installeren.Men wilde ook de misbruiken tegengaan en installeerde te Antwerpen een inspectiekommissie die alle moeilijkheden met de emigranten moest regelen.In 1890 werd er een emigrantenkommissaris aangesteld.De overheid wilde ook de ronselpraktijken binnen de perken houden.

 

 

Bronnenmateriaal

1-Stanny Van Grasdorff, Gemeentearchief  Sint-Amands, Bevolkingsregisters.

2-Naamlijsten van de emigratie-officier Venesoen in de haven van Antwerpen omstreeks 1900.Archief Ministerie Buitenlandse Zaken, dossiers 2951 en 2953.” Rapporten Venesoen 1885-1913”.

3-Belgische ambassades in de U.S.A. en Canada.De verse immigranten schreven zich meestal in bij hun naaste Belgisch consulaat.

4-Belangrijk contactpunt in de U.S.A. “Genealogy Society of Flemish Americans”. 18740 Mile Rd, Roseville, Michigan 48066.

5-“le moniteur de l’ emigration” einde 19de eeuw.

6-“Bulletijn van het Sint-Rafaelsgenootschap”, uit dezelfde periode als punt 5.In de Albertine-bibliotheek te Brussel.

7-Stengers, Emigration et immigration en belgique au XIXe et XXe siècles (Koninklijke Akademie voor Overzeese Wetenschappen, nr XLVI,5) Brussel, 1978,106 p.

 

 

 

Terug naar startpagina