Het ontstaan van de Congregatie

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Op 14 mei 1799 huwt ene Elisabeth, de oudste dochter van graaf de Robiano, raadsheer en ontvanger-generaal van Brabant in het Antwerpse, met baron Lecandèle, Heer van Gijzegem.

Een dochter, Octavie Lecandèle de Gijseghem, huwde op 24-jarige ouderdom met een Franse Luitenant, Charles de Broqueville (vermoedelijk liet Napoleon daardoor de familie Lecandèle-Robiano met rust, alhoewel sommige geschiedschrijvers zeggen dat ook de familie Lecandèle "gepluimd" werd).Octavie stierf kort na haar huwelijk en liet een zoon na, Stanislas de Broqueville.Deze Stanislas werd opgevoed door zijn streng katholieke grootmoeder, Elisabeth Lecandèle-Robiano.Uit het huwelijk van Stanislas stamt een zoon, Charles de Broqueville, de latere Staatsman.

(Mevrouw Elisabeth de Robiano bekwam ook het landgoed en de abdij van Postel, die de paters waren kwijtgespeeld door de Franse Revolutie.In 1840 kwam heel het landgoed in de handen van de familie Lecandèle-Robiano.Zij schonk in 1847 aan de norbertijnen de abdijgebouwen en 100 hectaren grond.In 1851 was er van de 4452 hectare die Postel groot was, twee derde in handen van Lecandèle-Robiano en één derde van de graaf van Vlaanderen.Mevrouw Robiano bracht ook de Zusters van Gijzegem naar de Rozenberg).

 

Het adellijk gezin is diepgelovig en geeft blijk van grote sociale bewogenheid.De plaatselijke bevolking noemt mevrouw "de goede Mevrouw".

In de streek van Aalst was er hongersnood, terwijl ook de cholera-epidemie uitbrak.De armoede, het gebrek aan ontwikkeling trokken de aandacht van Elisabeth de Robiano en haar echtgenoot baron Lecandèle.Ze wilden aan de tostand verhelpen.In 1812 begonnen ze een hospitaal, maar zonder succes.Iets later was er sprake van een bejaardentehuis, maar deze poging mislukte ook.

 

De baron en de barones bespraken met Mgr.De Broglie, de bisschop van Gent, hun pogingen om in te spelen op de sociale behoeften van de streek.Monseigneur raadde hen aan een school voor arme kinderen te beginnen.Barones van Gijzegem sprak bij een vriendin van de barones, de echtgenote van graaf Philippe de Croix, geboren Marie-Ernestine, barones de la Grange uit Dadizele haar hoop uit iemand te vinden om een spinschool in haar dorp te openen en te leiden.

Moorslede werd haar aangegeven.Marie Vermassen, een meisje uit Smetlede bood zich aan voor het werk dat Merouw Lecandèle wil beginnen.De barones stuurde haar naar de Armenschool te Moorslede om daar de nodige opleiding te krijgen.Marie Vermassen leek onbekwaam en de barones werd daarover ingelicht.

 

Mevrouw Lecandèle richtte zich dan tot Pastoor Dumortier, directeur van de zusters om iemand te vinden om haar spinschool te beginnen.De pastoor sprak erover met de overste van het klooster.Een bevestigend antwoord werd naar Gijzegem gestuurd, doch onder voorbehoud ; de afgestane zuster zou slechts voor één jaar ter beschikking van de stichting gesteld worden.Na verkiezing te Moorslede werd Zuster Barbe COOLS aangewezen.

In januari 1818 verliet Zuster Barbe Cools haar communauteit vergezeld van een zeventienjarig meisje Sophie Engels.

Op 21 januari 181, gingen de kinderen met hun hoger genoemde onderwijzeressen naar de parochiekerk voor een H.mis ter ere van de H.Geest.Madame Lecandèle en haar echtgenoot waren ook aanwezig.Nadien trok men naar een huis in de Dorpsstraat dat toebehoorde aan Baron Lecandèle.

 

Het schooltje te Gijzegem beantwoordde helemaal aan het type van de spin- of werkscholen uit die tijd, soms ook armenscholen genoemd.Het spinhuis groeit ................ en rond deze kern groeit langzaam een grote religieuze gemeenschap, die zich Zusters van Sint Vincentius a Paulo "Dienstmaagden der Armen" noemt en als leuze heeft : "CARITAS et LABOR".

De stichting en de ontwikkeling van de congregatie dient men te situeren in een brede stroming binnen het kerkelijk leven.De werkscholen of "armenscholen" ontstonden reeds in de 17é en 18é eeuw.Soms groeiden vanuit deze, de parochiale zondagsscholen.

 

De "lagere" school in de 19é eeuw tot ongeveer 1950 was een eindonderwijs.Het "lager" verwijst naar de eerdere sociale klassen voor wie dit onderwijs bestemd was.

De Zusters van Sint Vincentius, de Dienstmaagden der Armen, zijn een actieve congregatie. Hun voornaamste activiteit is het organiseren van onderwijs.Het doel was : de Heer Jezus Christus vereren als bron en toonbeeld van alle liefde, Hem dienend lichamelijk en geestelijk, in de persoon van de armen, vooral van de kinderen.

 

Ondertussen groeide ook de missionaire bezieling in de congregatie.Deze bezieling leidde ertoe dat de zusters van Sint Vincentius "Dienstmaagden der Armen" van Gijzegem in verschillende continenten voet aan wal zetten.

Er kwamen vragen uit Syrië, Indië, Oceanië en Chili ....... maar op dat ogenblik waren de zusters reeds overvraagd en moesten ze van de bisschop wachten.Omstreeks 1890 deed Paus Leo de XIIIde een oproep om missionarissen naar Brazilië te sturen.Toen gaf Monseigneur Stillemans de congregatie van Gijzegem toelating om zusters uit te zenden.

In 1896 gingen de zusters overzee en begonnen in Brazilië.Ook daar groeide de congregatie.

In 1905 werd er een noviciaat (vormingshuis) geopend.

In 1930 gingen de zusters naar Kongo.Ook in Kongo groeide het zaadje.In 1957 werd ook hier een noviciaat geopend.

In 1987 vertrokken de eersten naar Kameroen.

Vanuit de Braziliaanse provincie gingen de laatste jaren ook kleine groepjes zusters naar Argentinië, Paraguay en Uruguay.

Ook vanuit de Kongolese provincie gingen zusters naar Zuid-Afrika.

 

Het Algemeen bestuur is internationaal samengsteld en woont in Brussel.

In januari 1999 waren er in België van deze Congregatie nog 170 zusters en 2 novicen, verspreid over 26 gemeenschappen, gevestigd in de bisdommen Antwerpen, Gent, Hasselt, Luik, Doornik en Limburg.

 

(Bisschop Maurice de Broglie : geboren op het kasteel van Broglie in Normandie op 5-9-1766.Hij volgt een seminarieopleiding in Saint-Sulpice te Parijs.Wordt priester gewijd te Trier op 11-3-1792.Hij wordt benoemd tot bisschop van Acqui (Piemont) in 1805. Overgeplaatst naar Gent in 1807 waar hij op 23-11-1811 gedwongen wordt tot ontslag.In de gevangenis zit hij een straf uit van februari 1812 tot januari 1813, samen met de bisschoppen van Troyes en Doornik.Op 26 mei 1814 komt hij opnieuw toe in Gent.In februari 1817 vlucht hij naar Frankrijk en wordt enkele maanden later bij verstek veroordeeld tot verbanning, door het assisenhof van Brabant, vanwege zijn oppositie tegen de politiek van Willem I. Op 8 november 1817 wordt hij verbannen. Hij vestigt zich te Parijs waar hij op 20 juli 1821 overlijdt.Het zou nog tot 1829 duren vooraleer Gent een nieuwe bisschop krijgt).

 

In 1875 heeft de Congregatie al heel wat onderwijservaring.Zij telt 350 leden, verspreid over 50 instellingen.Het zou dus heel wat voordelen bieden als zij zelf voor de vorming van de leerkrachten zouden kunnen zorgen en bovendien worden de eisen van de regering over de bekwaamheid van de leerkrachten voortdurend strenger.Mère Lambertine Harrewyn,op dat moment algemeen overste, beslist op 15 oktober 1875 een normaalschool op te richten en stuurt soeur Marie de Chantal Godard en soeur Marie-Ignace Haumont naar Brugge om er het diploma van onderwijzeres te behalen.

 

Na het behalen van haar diploma sticht soeur Marie de Chantal de normaalschool voor leerlingen-religieuzen te Gijzegem en krijgt pastoor Van De Velde van Sint-Amands, op voorspraak van zijn drie nichtjes (soeur Athanase, soeur Vincent de Paul en soeur M.Angèle), soeur Marie-Ignace als eerste overste mee naar Sint-Amands voor zijn kersverse vrije meisjesschool.

 

 

 

 

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bronnen

 

Bron, Oscar Vandamme, Van Spinhuis tot Hogeschool, geschreven door Zuster Gonda Coryn, huidige provinciale Overste van België.

Bron, Stanny Van Grasdorff,  Het archief van  het klooster te Gijzegem en het archief van de meisjesschool te Sint-Amands in het  klooster te Gijzegem.Met dank aan Zuster  Therèse Debeuf, archivaris van het klooster te Gijzegem, die mij het archief  liet controleren en voor haar hulp.

 

 

Tijdens de stichting van de Congregatie Sint Vincentius a Paulo en de oprichting van het klooster te Gijzegem is de burgemeester van Gijzegem een vroeger familielid van mij.

VAN GRASDORFF Carolus , geboren te Asse op 15-8-1823 en overleden te Gijzegem op 26-9-1883. Hij is de zoon van Joannes Franciscus Van Grasdorff, paardepostmeester en Officier van Politie te Asse, en van Anna Maria Van Mulders (uit deze familie stammen verschillende priesters en kloosterzusters).

Carolus Van Grasdorff is burgemeester van Gijzegem vanaf 16-1-1855 en tevens Provincieraadslid tot bij zijn dood in 1883.

Wonen deden ze te Gijzegem : Dorpstraat 108 wat later Meerschstraat 108 wordt.

Burgemeester Van Grasdorff huwt te Gijzegem op 17-11-1845, als beroep wordt aangegeven : burgemeester, brouwer, huidevetter en grondeigenaar, met VAN BIESEN Paulina, geboren te Gijzegem op 9-6-1814 en er overleden op 2-8-1886.Zij is de dochter van Josephus Van Biesen, landbouwer te Gijzegem, en van Maria Petronella Vander Cruyssen, afkomstig van Schoonaarde.

 

 

 

Bron, Stanny Van Grasdorff, De geschiedenis van de familie Van Grasdorff  alias Rypelborg, van 1200 tot heden, niet uitgegeven

 

 

Eén van de vijf kloosterzusters uit Sint-Amands die nog in leven zijn, Van Gucht Gerda Elfrida Paula, geboren te Baasrode op 08 mei 1935, als dochter van  Josephus Ludovicus en van Isabella Maria Eulalia Jacobs.Woonden te Sint-Amands in de Jan Van Droogenbroeckstraat.

Gerda behoorde als kloosterzuster tot de Orde van de Norbertinessen te Veerle en had als kloosternaam : Zuster  Imelda.

 

De andere 4 nog gekende kloosterzusters :

Florentine Wils (° St-Amands 1930) heeft als kloosternaam Zuster Ignace de Loyola, verblijft in het klooster te Gijzegem.

Carola Rochtus (° Mariekerke 1933), missiezuster in Amerika, woonde te St-Amands in de Heidestraat.

Godelieve Vleminckx (° St-Amands 09-08-1931), woonde in de Heidestraat te Sint-Amands.
Adelaide Van Assche (Maria Henrica Adelaide ° Lippelo 12-10-1937), woonde in de Buisstraat nr 9 te Sint-Amands.

 

 

Méér weten over deze Vincentius a Paulo ?

Foto’s

 

Zusters van Sint Vincentius geboren te Sint-Amands     :  zie

 

Alle Zusters te Sint-Amands in het onderwijs                  :  zie

 

Zusters die te Sint-Amands verbleven in het rusthuis     :  zie

 

Alle foto’s zijn eigendom van Stanny Van Grasdorff  en copyright

Zuster Imelda in leven Gerda Van Gucht

Van links naar rechts :

Maria Schelkens (+) vrouw van Tony (nr 2)

Tony Van Gucht, broer van Gerda

Isabella Jacobs, moeder van Gerda

Gerda Van Gucht, Zuster Imelda (°1935 - +2018)

Zuster Imelda, in leven Gerda Van Gucht,

Orde van de Norbertinessen te Veerle

Overleden 16.09.2018 in Antwerpen.

Begraven in Tongerlo op 24.09.2018.

Terug naar startpagina