Over de stam "van Sconevelden genaamd van Grasdorf".
Bronnen en vermeldingen :
Dr.Ludwig Edel, historicus, in "Chronik der Landgemeinde Wilsum" : "Vom Geslecht der von Schoneveld in der Graefschaft Bentheim" (met een niet-volledige stamboom van de familie Van Schoneveld).
O.D.J.Roemeling, vermeld en beschreven in "De Nederlandsche Leeuw " 1992.
In "Leenregister 1378", samengesteld door Joseph Prinz.
Ad.J.de Jong in "Oud Rhenen", januari 2004, "Schoneveld, het goed te Achterberg en de familienaam".
Popko de Jonge in "Schoonvelde, familie- en streeknaam".
Peter Lentz, docent geüniformeerde beroepen aan een ROC te Breda, persoonlijke nota aan mij gericht.
Jan Caluwaerts, professioneel genealoog (sinds 1991).
(met dank aan dr Hans Van Schooneveld uit Nederland voor zijn informatie)
---------------------------------------------------------
De naam komt voor als : von Sconevelden, von Scoenevelt, von Schoneveld, von Schonevelde, von Sconevelde, van Schooneveld, Van Schoonevelde, Schoneveld genaamd Grasdorf, von Schonfeld genaamd Grasdorp, Schooneveld genaamd Graasdorp, von Schoneveld genaamd van Gravestorpe of von grasdorf .
---------------------------------------------------------
Het wapenschild van de familie von Sconevelde alias van gra(e)sdorf en de familie Van Grasdorff alias Rypelbos zijn identiek aan elkaar.Het is ontegensprekelijk familie van elkaar.
Links, het wapen van henrick van Grasdorff alias Rypelbos in Alsemberg geboren omstreeks 1490, zoon van matheus genaamd rypelbos (Matheus + vóór 1531volgens een akte van de Rekenkamer in 1530 en 1531, in mijn bezit). Blasoenering : het helmteken is een open vlucht (pluimen) van zilver en wijst op Duitse afkomst.Het schild met een halfcirkelvormige onderkant : in het rood een gouden molensteen.Het schild is gedekt met een traliehelm (toernooihelm).De helm gewend en bedekt met een wrong van rood en goud.
In het midden, het wapen van de familie Van Schooneveld(e) genaamd "van Gravestorpe" of "van Grasdorf" of "van Gra(a)sdorp. Blasoenering : het schild : in het rood een gouden molensteen.Een traliehelm (toernooihelm) aanziend, met binnenwerk van rood, bedekt met een kroon.Het helmteken is een open vlucht (pluimen) in het rood met daartussen dezelfde molensteen in het goud.
Rechts, het oudste teruggevonden wapen. Bron : wapenboek heraut Gelre.
Het wapenschild van de familie Van Schooneveld alias van grasdorff en de familie Van Grasdorff alias Rypelbos zijn identiek aan elkaar.Het is ontegensprekelijk familie van elkaar.
De wapengelijkheid, het verblijf van Mattheus (Mathias) te Edingen aan het Hof van Philip van Kleve heer van Wijnendale en Ravestein, vóór het jaar 1400, het beroep van meier, schepene, chirurgijn, kerkmeester, verwantschappen en huwelijken met edelen, zoals met “de Grez, graaf du Tertre, van Ghistel en Halewijn “, de namen, de voornamen, enz., maken het duidelijk voor mij dat het hier gaat om een tak van de familie Scoonveld – Schoneveld - van Schonevelde - van Gr(a)asdorp – Van Grasdorff.
In de vierde generatie van het geslacht “van Schonevelde” wordt de naam “Grasdorp” toegevoegd door het huwelijk van “de vrouwe van Grasdorf” met een “van Schonevelde”.
Maar vooral het vroege gebruik van het intacte wapen is een overtuigend bewijs.
Belangrijk is de gelijkheid van het eerste wapen van Hendrik Van Grasdorf-Rypelbosch met het wapen Schoneveld-Grasdorp in het boek HS II 6617 (Bron, Algemeen Rijksarchief Brussel, Wapenboeken Houwaert -De Grez, HS II 6617, folio 163 verso). Men heeft later ook ingezien dat beide wapens identiek zijn, vandaar het latere bijschrift "Grasdoerff als Rypelborch" op het grafschrift van Hendrik (met dank aan de heer Klaas Padberg Evenboer voor zijn gegevens).
Ook de verwijzing bij Philipotte van Grasdorff ° circa 1499 en + na 1559, anders genaamd “Rippelbilch”, wat vermoedelijk een foutieve lezing of schrijfwijze is van “Rypelborch of Rypelbos”, een benaming die verwijst naar haar broer Hendrik.Philipotte was gehuwd met Arnout (Arent) Pouwels gezegd De Vroede, meier van Herne, Heer van Leenbosch, Heer van Coutenbroeck te Marcq, baljuw van Gyghene.
Het familiewapen : vermeldingen.
Het wapen : In het wapenboek van de Westfalische Adel, door Max von Spiessen 1902-1903 met tekeningen van Professor A.M.Hildebrandt, nummer 287.Beschrijving in band I blz. 125 : de stamplaats is het Graafschap Bentheim.Het wapen : in het rood een gouden molensteen.Op de gekroonde helm dezelfde molensteen tussen een open vlucht in het rood.
In Rietstap Armorial général I, blz. 810, "Schooneveld gezegd Graasdorp".Province d'Overijssel.De gueules à une roue d'or, sans rayons. Casque couronné.
De tak in de provincie Overijsel voert de alias-naam "van Schooneveld alias van Grasdorf", of "van schoonvelde" en ook nog "van Schoneveld" (zie Berensteyn, Genealogisch Repertorium in Koninklijke Bibliotheek Albertina te Brussel).
F.Koller, "Recueil héraldique Belge 1960" blz 49, op naam van "(van) Grasdorff".Beschrijving van het familiewapen : "de gueules à la roue d'or".In het rood een gouden rad.
Copies van grafschriften : Koninklijke Bibliotheek Albertina,Brussel, afdeling handschriften, fonds Houwaert, reeks II.
Van Grasdorff : Algemeen Rijksarchief Brussel, "dictionnaire des familles nobles du Royaume Belge, blz 619" (ook in de Koninklijke Bibliotheek Albertina te Brussel).
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Enkele bedenkingen.
Waarom is nu één van mijn voorvaderen, "henrick van grasdorff die men hiet rypelbos, zoon wijlen matheus", terechtgekomen in een klein dorpje zoals Alsemberg of in de dorpjes in die omgeving, tijdens de periode van reformatie en de verhuizingen (1450-1490)?.Het lijkt niet logisch wanneer je van zo ver komt. Maar .......................... Alsemberg was een deelgemeente van Beersel en een bedevaartsoord, en een link met Beersel is niet uitgesloten, want de toenmalige "Vrouwe van Beersel" was een Duitse uit het Huis "von Hohenzollern".Het zou dus kunnen dat er ergens een link bestaat tussen het huis "Hohenzollern" en de Graven van Bentheim.Sommige leden van de familie van Withem, Heer van Beersel, namen in hun wapenschild het embleem van het huis van Halewijn waarmee ze verwant waren (Constant Theys, Geschiedenis van Beersel).In een kwartierstaat van de familie Van Grasdorff (zie foto hieronder) is er eveneens een verwantschap met de familie Halewijn (links boven : wapen van grasdorff met ernaast het wapen van zijn vrouw Mayken Ghelande (ook Guillande en Geelhand).Gans rechts : het wapen van de familie Halewijn (halwin) met links daarvan het wapen van de Graaf du Tertre)
Uit de familie Van Grasdorff te Alsemberg en omgeving stammen uit die vroege periode een ganse reeks meiers en chirurgijnen.
Maar de eerstgenaamde in het Brabantse is Matheus Van Grasdorff, + vóór 1531 en vader van Hendrik.Hij is vermeld als bewaarder (beheerder ?) van het kasteel te Edingen , kasteel dat toebehoorde aan de hertog Philip van Kleve, heer van Wijnendale en Ravestein .
Met de broer van Matheus zijn grootvader, Ludolph van Schonevelde genaamd van Grasdorp, vermeld vanaf 1393, is er een verbinding naar de hertog van Kleve.Deze Ludolph is rechter van Sonsbeck in 1425-1427, in 1431 is hij Raadsheer van de hertog van Kleef, in 1434 is hij burggraaf van Winnendael ( = Wijnendale , kasteel in de omgeving van Brugge-Torhout, waar Philip van Kleve verbleef en daar ook overleden is), in 1448 is hij burger van Wesel, + vóór 22 maart 1450, trouwde Gerberich von Rothuesen, + na 19 maart 1446.Vermeld kan tenslotte nog worden dat Ludolph’s vrouw in 1443 van hertog Adolph van Kleef een jaargeld ontving wegens haar trouwe diensten jegens zijn vrouw en kinderen .
De familie in Bentheim zou een goede relatie gehad hebben met de Bisschop van Utrecht, want hun hofstede was een bisschoppelijk leen.Misschien is dit de link tussen Alsemberg of Beersel met het Bisdom Utrecht ?.
De Herren von Schoneveld stonden in die tijd, zowel bij de Graaf van Bentheim als bij de Bisschop van Utrecht, zeer goed aangeschreven. Men mag aannemen dat hen het vermogen van Grasdorf werd toebedeeld.Van de Grasdorfer-tak wordt nog gesproken tot 1526. Zonen van deze tak trouwden met vrouwen van hoge adel uit Twente.Het is bekend dat in Overijssel ook nog de naam Schoonvelde voorkomt.
Ene Evert van Scoenevelt, ° circa 1350 en + vóór 24-5-1407, was een rechter en zegelde met hetzelfde wapen als het Bentheimse geslacht Van Schonevelde (het wapen boven de naam.Nota, Peter Lentz uit Oosterhout).De eerste Van Grasdorff te Alsemberg was een meier, ook een ambtenaar.
En er is ook de eigenheid van onze naam "Van Grasdorff".Ene Jansens of Peeters vindt men met duizendtallen. Wanneer u de naam van Grasdorff ergens vindt, dan mag u zeker zijn dat er een verwantschap bestaat.
Er is ook een verbinding geweest tussen de lakencentra in Vlaanderen en Holland met de Grafschaft Bentheim.
Op 25-9-1987 schreef mij de Heer Verbesselt van het Kon.Geschied- en Oudheidkundig Genootschap van Vlaams Brabant, hetvolgende : de naam Van Grasdorff is zeker geen inheemse naam, vermoedelijk een ingeweken familie en afkomstig uit Duitsland.
Het grensdorpje Grasdorp (tussen Zwolle en Bentheim) komt het meest in aanmerking als bakermat van mijn geslacht, en ligt in Duitsland, tegen de Nederlandse grens, niet ver van Zwolle, ten oosten van de lijn Nordhorn en Bentheim (Nordhorn ligt ongeveer 20 km ten noorden van Bentheim en is de hoofdstad van het Graafschap Bentheim, waar in 1825 nog ene Jan Hendrik (van) Grasdorf overlijdt).
|
De geschiedenis van de Grafschaft Bentheim gaat in historische zin terug tot het jaar 1050. In die tijd werd voor het eerst in oorkondes gewag gemaakt van plaatsnamen van de Grafschaft in de Werdener Urbaren. Vermoed wordt, dat de graven van Bentheim sinds de tijd van Kareld de Grote als landheren fungeerden. In de burcht van Bentheim zijn tegenwoordig nog de Romaanse bouwelementen zichtbaar, die verwijzen naar de vroege Middeleeuwen. Schüttorf is de oudste stad in de Grafschaft Bentheim. Graaf Egbert verleende de stad in het jaar 1295 stadsrechten. In de 14e eeuw werden meer steden gesticht langs de Vecht, zoals Nordhorn en Neuenhaus. Bad Bentheim daarentegen ruilde pas in de 19e eeuw de status van "vlek" in tegen die van "stad". Al in het jaar 1000 vormde het Bentheimer zandsteen het belangrijkste exportproduct van de Grafschaft Bentheim. De graven van Bentheim verleenden in die tijd handelaren, kooplieden en handwerkslieden bijzondere privileges, die hen vrijwaarden van belasting aan het huis van de graven. Deze belangrijke voorwaarden leidden er toe dat zelfs handelswaren uit verre landen als Rusland, Scandinavië, Engeland , maar ook uit de lakencentra Vlaanderen en Holland in de Grafschaft Bentheim terecht kwamen. In de 13e eeuw veranderden de koopmanhanzen in hanzesteden, waardoor de Grafschaft Bentheim meer en meer een bindend element ging vormen in de hanzehandel tussen Westfaalse steden als Münster en de Nederlandse steden in Overijssel. Belangrijke handelswegen voerden zowel per schip over de Vecht als met paard en wagen over straten. Niet in de laatste plaats hierdoor bleven de traditionele banden tussen de Grafschaft Bentheim en Nederland nauw. Want ook de kerkelijke hoogwaardigheidsbekleder van de Niedergrafschaft, die vanaf de Middeleeuwen tot aan de Reformatie in handen was van het bisdom Utrecht- n de Obergrafschaft lag deze bij de bisschoppen van Münster-versterkte deze banden. Het noordwesten van de Grafschaft Bentheim bleef door de moeilijk toegankelijke moerasgebieden in zijn ontwikkeling sterk geremd.In de 19e eeuw ontstonden in de moerassen van de Niedergrafschaft weliswaar de eerste nederzettingen van kolonisten,maar toch was het leven van de mensen in het moeras uiterst eenvoudig en armoedig. Het belangrijkste doel was in eerste instantie op eigen kracht te zorgen voor het dagelijks brood. Tochten naar de dichtstbijzijnde grotere plaatsen bleven een zeldzaamheid en als deze al werden ondernomen, dan was het voor kerkbezoek of aanleidingen als de veemarkten in Neuenhaus of Lingen. Deelnemen aan culturele evenementen bleef voornamelijk beperkt tot de eigen moerascultuur. |
