etappengebied

Bezet België was tijdens de Eerste Wereldoorlog in twee gebieden verdeeld. Het bezette land is opgedeeld in twee zones : het Etappengebied achter het front in West en Oost-Vlaanderen bestuurd door militairen enerzijds en de rest van bezet België bestuurd door een burgerlijke Gouverneur-generaal anderzijds. Het Etappengebied was onderverdeeld in verschillende Kommandanturen en zo was bv.Dendermonde de hoofdpaats van een Kommandantur dat bestond uit 33 gemeenten. Het territorium van het Etappengebied lag niet volledig vast en verschoof mee met het front.

Sint-Amands lag aan de grens van het Etappengebied (Vlaanderen) en het Generaal-Gouvernement, afgesloten van de provincie Oost-Vlaanderen, waardoor het de gelegenheid bood tot een machtige sluikhandel.In de verboden zone waar alles door de militaire overheid aan mindere prijzen werd opgevorderd, trachtte men deze de grens over te brengen om een winst van honderd per honderd te bedingen.

De Duitsers hadden de bewegingsvrijheid van de Belgen drastisch beperkt en hadden een systeem uitgedokterd waarmee ze het reisverkeer van alle Belgen konden controleren.Wie het grondgebied van de woonplaats wilde verlaten moest een document voorleggen van het gemeentebestuur.Het leven veranderde grondig : inkwartiering van soldaten, opeisen van werkelijk alles (van huizen en paarden tot champagne en dameshorloges), verplichte tewerkstelling, willekeurige arrestaties, deportaties, terechtstellingen, rantsoeneringen, hongersnood, … En overal, werkelijk overal : soldaten.

In 1915 wordt het Duits uur op alle openbare uurwerken verplicht, niet alleen op torens of hoeken van de straat maar op alle plaatsen van algemeen verkeer: rechtbanken, herbergen, hotels, openbare instellingen, theaters, enz. Overtredingen worden gestraft met een geldboete van 1.000 mark. Alle openbare aankondigingen mogen geen melding maken van Belgisch- of middeneuropees uur.De reden was, dat de Duitsers een zomeruur ingevoerd hadden zodat er steeds een verschil was tussen de Belgische en de Duitse tijd.

Een andere aanpassing was de invoering van de avondklok Om acht uur moesten alle lichten uit en mocht er zich niemand nog op straat bevinden tenzij met toestemming van de Kommandantur.Liep men toch op straat dan kon het gebeuren zoals met Felix De Pauw die woonde in Sint-Amands, maar op 30 september 1914 aan de woning van Petrus Vergult in de Bornemstraat te Mariekerke 's avonds omstreeks 20 uur doodgeschoten werd door de Duitsen.Alle personen ouder dan 15 jaar moesten moesten in het bezit zijn van een identiteitsbewijs die een uitgebreide persoonsbeschrijving bevatte.

Voor iedere verplaatsing of reis naar een ander dorp had men een toelating of een "Laissez passer" nodig.

Er bestond een vereniging die hulp leverde aan de krijgsgevangenen en hun familie.

Op 7 augustus 1914 werd een beschermingscomiteit opgericht om alle noodlijdende broeders en zusters hulp te verlenen.Dit gebeurde ten huize van burgemeester Karel Van Assche, die met pastoor Verhaert, erevoorzitter gekozen werd.Als voorzitter werd Eugeen Daelemans gekozen, aannemer, en E.H.Brandt, schrijver-schatbewaarder.Terzelfdertijd werd een afdeling voor dames opgericht die als erevoorzitster mevrouw Eugeen Daelemans koos, mevrouw Van Assche werd voorzitster en juffrouw Maria Collier werd schrijfster.De werking begon op 16 augustus 1914.