De heerlijkheid en de heren van Sint-Amands van de 14de eeuw tot aan de Franse revolutie
| Geeraard van Maldeghem,
ridder (?). Op 11-8-1414 benoemd tot baljuw (14) van Dendermonde. Vooraf dient gezegd, dat de heren van Sint-Amands nooit in ons dorp verbleven hebben. Het was hoog volk dat ver van ons dorp woonde en hoogstens één keer per jaar naar de heerlijkheid kwam zien. Hun belangen werden hier behartigd door de baillu en hun eigendommen werden verhuurd. Er is hier maar één edele geweest die hier verbleef, ridder Karel de Colnet, die aangesteld was door de staten provinciaal, om te waken over de consumptierechten (hij stierf hier in 1797, was geboren in Luik maar afkomstig van Nettines in Luxemburg) en was gehuwd met juffrouw Maria de Clinquet, een Oostendse (zij + St-Amands 14-2-1823). Ze kregen negen kinderen, het oudste werd geboren in Gent, de acht anderen in Sint-Amands.
|
vermeld in 1367, 1387, 1388 en 1398 als heer van Baasrode en Sint-Amands. Hij huwt met "de vrouwe van Reyseghem", dochter van Geeraard II van Reyseghem, ridder, gouverneur van het soeverein baljuwschap van Rijsel, Dowaai en Orchies, en van Jaqueline van Beveren, dame van Pouke en Amougies.Geeraard van Maldegem bezat ook het derde deel der heerlijkheid van Baasrode door hem vermoedelijk gekocht van Jakelijne Rijm, welk deel zijn dochter Jakelijne van Maldegem, in 1417 verkocht aan Gisleen van Halewijn. Ene Geeraard van Rasseghem, heer van Baasrode, ondertekent in 1385 de vrede tussen Philips de Stoute en de Gentenaars (Annalen van Vlaanderen). Hij verkoopt Sint-Amands aan Adriaan de Villain (komt voor als Villain, Vilain, de Villain, oudste bekende naam is Villanus).
|
| Adriaan de Villain (+ 29-5-1449 en begraven in de kerk van Temse, tot voor de beeldstormerij lag de grafsteen te lezen in deze kerk) ridder, heer van Rasseghem, Liedekerke, Leeuwe, Sint-Jan Steen, Baasrode, Sint-Amands, voogd van Temse. Raadsheer en kamerheer van de hertog van Bourgondië, graaf van Vlaanderen. Burggraaf van Lombeek en goeverneur van Dendermonde. De stamboom van de familie Vilain gaat terug tot in 1299. De vroegste voorouders van deze familie waren heren van Zottegem, Sint Jan Steen en Bouchout.Onder zijn voorouders treffen we Zeger II aan, burggraaf van Gent in 1189, tempelierridder. Adrien I Vilain was een afstammeling van Robrecht I de Fries, de graaf van Vlaanderen tussen 1071-1093.
Reeds rond 1440 was ene Jan Vilain heer van Zemst en broer van Adriaan de Villain. Hij verkreeg deze titel door zijn huwelijk met Goedele of Gudula Raes, wiens vader, Govaert Raes, voordien reeds heer van Zemst geweest was. Hij werd vanaf 25 december 1445 eveneens heer van Burcht en Zwijndrecht. Jan Vilain was een dapper ridder en onderscheidde zich in de diverse veldslagen waaraan hij deelnam. Jan Vilain was niet alleen heer van Zemst, Burcht en Zwijndrecht, maar ook van Huise, Pamele en Ledeberg. Hij overleed op 8 juni 1449, zijn echtgenote overleed op 11 augustus 1460. Het koppel werd in de kerk van Burcht begraven.
|
vermeld in 1410 als heer van Sint-Amands. Zoon van Jean de Villain en Margareta van Gavere, vrouwe van Reyseghem, (deze naam komt voor als Van Rasseghem, Rassenghien, Rasenghem, Reeseghem, Ressegem), dochter van Arnold van Gavere, ridder, heer van Liedekerke en Rassenghien, + circa 1380, en van Margaretha van Bergen, gezegd van Boutersem.Hij betaalde op 16 juli 1397 in zijn hoedanigheid van kamerheer van Philip I, de hertog van Boergondië, de rechten van de heerlijkheden voor de vier ambachten Assenede, Bocholt, Axel, Hulst, aan de Graaf van Vlaanderen.
Adriaen Villain huwde Judoca van Moerkerke (gezegd Van Praet), waarvan vier kinderen. In 1410 wordt Sint-Amands en Baasrode gesplitst. Colardus erft Sint-Amands en Martin, de oudste, erft Baasrode en Temse (dat evenredig verdeeld zou worden met hun twee zusters ?). In 1266 ondertekende Leo van Aa, heer van Pollare te Sint-Amands de Wet en Vrijheid van Sint-Amands, wat neerkwam op de politieke onafhankelijkheid tegenover de heren van Grimbergen, aan wie hun inwoners tot het einde van 16de eeuw een last verschuldigd waren. Een belangrijk gegeven hier: De rechten van de familie Berthout zijn hier nadien overgegaan naar Adriaan de Vilain en dit vóór 1449. De heren van Grimbergen, "de Berthouts", stelden mee de keure van Sint-Amands op in 1266, samen met de abt van de abdij van Elnone in Pevele en met Leonius van Aa, die lid was van de jonge tak van het huis van Grimbergen. De tak "van (der) Aa" was verwant met het huis van Gruuthuuse te Brugge. De heren van Grimbergen, "de Berthouts", zijn de hoofdfiguren in de strijd tot eenmaking van Brabant. De graaf van Vlaanderen kende aan het huis van Grimbergen zekere rechten toe in het domein Baceroth, met name aan Sint-Amands. Op die manier werd de verdeling van het domein Baceroth doorgevoerd : 1-Sint-Amands gedeeltelijk onder Dendermonde en Grimbergen. 2-Baasrode en Vlassenbroek onder Dendermonde. 3-Mariekerke bij het land van Bornem.
|
| Colardus de Villain Raadsheer en kamerheer van de hertog van Bourgondië, burggraaf van Lembeke en erfelijke schout van Assenede. |
vermeld in 1449,
zoon van Adriaan de Villain, erft
Sint-Amands en volgt hem op als heer van Sint-Amands, Liedekerke en Leeuwe. Hij verkoopt Sint-Amands reeds in 1456 aan Jan van den Driessche, zoon van Pieter en Godelieve van Halewijn (° circa 1390/95 en + 1477), dochter van Joost I van Halewijn.
|
| Jan van den Driessche geboren circa 1408 te Dendermonde en overleden in Tours in 1485. raadsheer in de Raad van Vlaanderen, professor aan de Parijse Sorbonne en aan de Leuvense Universiteit. Jan van den Driessche zal ook nog zitting nemen in de Grote Raad van de “Pairs de France”. |
Jan is de zoon van Pieter en Godelieve van Halewijn,( zij wonen in Dendermonde
op de Markt in het huis genaamd "den Esel", (8- blz 177). Jan bezat daar
het huis genaamd "de Sterre". In 1452/1453 wordt hij vermeld als heer van Baasrode St-Ursmarus. Jan wordt vermeld op 18-2-1456 als heer van Sint-Amands. Jan huwde circa 1452 met Margaretha van Messem, een rijke weduwe uit Brugge (+ tussen 1461 en 1467), dochter van Jan en van Elisabeth Huerels alias Huryckers. Margaretha van Messem was drie keer gehuwd. Zij huwde een eerste keer circa 1431 met Daniël van Themseke, + 1441 (waarvan één zoon, Lodewijk, + 1477) Daniël van Themseke is de zoon van Lodewijk en van Margaretha van Vlaanderen die de dochter is van Gwijde van Vlaanderen en van Maria van der Zijpe. Deze Maria van der Zijpe is de dochter van Pieter en van Maria van Diksmuide die de "natuurlijke dochter" is van Lodewijk van Male en daardoor is ze de "natuurlijke zuster" van Margareta van Male die gehuwd was met Philips de Stoute. Margaretha van Messem huwt een tweede keer op 1-7-1441 met Roland van Caloen, + Snaaskerke bij Gistel 7-1-1451 (zoon van Gauthier en Catharina van Ghistel). Dit huwelijk blijft kinderloos.
Zij huwde een derde keer circa 1452 met Jan van den Driessche, heer van Sint-Amands. Op 18-2-1458 worden de bezittingen van Jan van den Driessche wegens ambtsmisdrijf in beslag genomen door Filips de Goede, hertog van Bourgondië, die Sint-Amands verkoopt aan Joost II van Halewijn, heer van Peene, voor 3.250 ponden Parijse munt.
|
| Ridder Joost II van Halewijn, (+ Peene 24-9-1472 en begraven in de kerk der Wilhemieten). Hoogbaljuw van Vlaanderen, souverein baljuw van Vlaanderen van 1-3-1454 tot 1-5-1473 (?), raadsheer en kamerheer van Philips de Goede. Als gezant door Filips de Goede naar de hertog van Gelderland gestuurd. Zoon van Willem van Halewijn de oude, (neef van Joost I van Halewijn + 14-6-1455, begraven in de Augustijnerkerk te Brugge) en van Elisabeth van Maldeghem, dochter van Geeraard, heer van Schoondijk en van Baasrode. Joost I van Halewijn werd poorter van Brugge en werd vermeld, samen met Karel van Halewijn, in het toernooi van de Witte Beer,het jaarlijks ridderlijk festijn en steekspel te Brugge tijdens de late Middeleeuwen. Het Ridderlijk Gezelschap van de Witte Beer. (5)
Méér over de Heren van Halewijn : zie Een geslacht Halewijn of van Halewijn waren vele generaties meier van de meierij van Desselgem en worden vermeld omstreeks 1150.Zo is in 1397 Jan van Halewijn burggraaf van Harelbeke.
|
heer van Peene-bij-Cassel in
Frans-Vlaanderen (Piennes, omgeving van St-Omer (Sint-Omaars)), wordt heer van Sint-Amands af 27-2-1458. Hij
huwt een eerste keer met Jeanne de La Clitte (Clyte)
Hij huwt een tweede keer met Bonne van Melun, + 21-1-1446, dochter van Jean I (+ 15-2-1484), heer van Antoing, burggraaf van Gent,heer d'Epinoy, heer van Rosny, heer van Beaussart, heer van Sottenghien, en van Jeanne de Beaurevoir, ° vóór 1393 en + 1420 een jaar na haar huwelijk op 28-10-1419. Dit huwelijk blijft kinderloos. Zij was weduwe van Pierre de Sainte-Aldegonde, heer van Noircarmes, en van Louis de Ghistelles, heer van Gistel, met wie zij huwde op 8-9-1415. Louis de Ghistelles, + 25-10-1415 in de slag om Azincourt, is de zoon van Jean VI, heer van Gistel + na 14-2-1414 en van Jeanne de Châtillon. Jean VI is de zoon van Jean V, heer van Gistel en kamerheer van Philippe de Goede, en van Isabeau de Rodes, vrouwe van Ingelmunster, Vive en Breucq.
Hij huwt een derde keer op 13-9-1449 met Jeanne de La Trémouille + 1470, (dochter van Jean II,+ 6-11-1492, heer van St-Simon, heer van Pont-Avesne, heer van d'Estouilly, heer van Flavy-le-Martel, burggraaf van Clastres en burggraaf van Ham en van Margriete de Créquy) waarvan acht kinderen, vijf zonen en drie dochters : Louis (Lodewijk), Josse, Adrienne huwt Guillaume baron de Barbancon, Jeanne huwt een eerste keer in 1527 met Jean baron de Wassenaët en een tweede keer met Jean de Soissons, heer van Moreuil, Jacqueline, Karel, François en Pieter.
Hun zoon, Lodewijk van Halewijn volgt zijn vader op.
|
| Lodewijk van Halewijn (+ 12-12-1519 op hoge leeftijd in zijn kasteel van Maignelay) In 1472 kamerheer in dienst van de Franse koning Lodewijk XI (door zijn ontrouw gestraft en daardoor verbeurdverklaring van zijn goederen en krijgt die pas terug in 1506). Gouverneur van Bethune in 1486, raadsheer van staat, ridder van Saint-Michel, kapitein van vijftig lansen, kapitein van Péronne (1486-1505), ambassadeur te Venetië en Milaan. Lodewijk XII benoemde hem in 1512 tot luitenant-generaal van Picardië.
Lodewijk van Halewijn behoorde tot de machtige vlaamse familie die door de hertogen van Bourgondië met ereambten werd overladen. |
wordt heer van Sint-Amands in 1472. Lodewijk huwt Jeanne van Gistel, dame van Esclebecque en Ledighen.Uit
dit huwelijk stammen zes kinderen : Philippe (+ 1517), Jean, Francois,
Jeanne, Francoise en Louise.
Hun zoon, Fransoys van Halewijn is de opvolger en wordt heer van
Sint-Amands.Hij is aanwezig op de begrafenis van zijn vader op 2-1-1520
als bisschop van Amiens. Van Halewijn verwierf tevens de heerlijkheid Peene in Frans-Vlaanderen nabij Cassel en in 1498 die van Maignelay in de Beauvaisis. De Franse koning Frans I gaf hem in 1516 het graafschap Guines als beloning voor bewezen diensten. Een eigenaardigheid : in een kwartierstaat van mijn stamboom staat het wapen van één van mijn voorouders, Joannes Van Grasdorff gans links, rechts daarvan het wapen van zijn vrouw Maeyken Ghelande (Geelhande), rechts komen ook de wapens voor van de families van Halewijn (halwin) en van Gistel (Ghistelle). Bron : Koninklijke Bibliotheek Brussel, handschriften, Houwaert reeks II nummer 6590 en Quartiers de la noblesse des Pays-Bas, blz 73-74 op naam van "Van Grasdorff" (document uit begin 1600).
![]()
|
| Fransoys van Halewijn,
kapitein van Montlery benoemd in 1480.
|
wordt heer van Baasrode en Sint-Amands in 1484. Hij huwt met "de vrouwe van Peene".Dit huwelijk blijft kinderloos. De oudste broer van Fransoys, Philippe van Halewijn, huwde Francoise de Bourgogne, dochter van Philippe van Bourgondie.
Hun zoon, Antoon van Halewijn wordt de nieuwe heer van Sint-Amands in 1532.
|
| Antoon van Halewijn (+ 1553, gesneuveld bij de verdediging van de stad Térouanne)
Heer van Sint-Amands in 1532. |
zoon van Philippe van Halewijn en van Francoise de Bourgogne, dame de Ronsoy, dochter van Philippe van Bourgondië, wordt heer van Sint-Amands in 1532 en huwt Louise de Crèvecoeur, dame van Thois, dame van Thiennes, dame d'Engoudessen. Dochter van Francois, heer van Engoudessen, heer van Crèvecoeur, heer van Thois, heer van Thiennes, heer van Catheu, en van Jeanne de Rubempré, dochter van Charles, heer van Rubempré. Waarvan zeven kinderen : Jean, Jacques, Charles hertog van Halewijn, Louise, Jeanne, Marguerite en Charlotte. Hun zoon, Karel van Halewijn, wordt de nieuwe heer van Sint-Amands. Louise de Crévecoeur huwde een eerste keer op 8-6-1517 met Guillaume Gouffier, heer van Bonnivet,heer van Lavau-Gouffier, heer van Rougnon, heer van Querdes + Pavie 24-2-1524. Guillaume Gouffier huwde een eerste keer op 14-6-1506 met Bonaventure, dochter van Geoffroid du Puy-du-Fou, heer van Amaillou. Een tweede keer met Louise de Crévecoeur op 8-6-1517. Zij huwde een tweede keer met Antoine van Halewijn, + 1553.
|
| Karel van Halewijn in 1588 tot hertog van Halewijn verheven (+ 1593). Nam deel aan 25 belegeringen en 11 veldslagen en werd telkens gewond.
![]()
Karel had nog een zuster, Marguerite van Halewijn, zij huwde Claude de Crevant, zoon van Jean II de Crevant (+ 1491) en van Catherine de La Jaille. Jean II is de zoon van Jean, heer van Bauché en van Catherine Brachet. |
heer van Sint-Amands in 1553.Hij huwt op 18-1-1559 Anne Chabot de Brion, dochter van Philippe, graaf van Charny (° 1495 en + 1-6-1543, zoon van Jacques ° 1470, heer van Jarnac en van Madeleine van Luxemburg ° 1470 ), waarvan 4 kinderen, Françoise, Antoinette, Léonor, en Anne die huwt met Karel van Halewijn, heer d'Aspremont, heer van Brion, admiraal van Frankrijk op 23-3-1525, en van Francoise de Longwy, gravin van Buzancois, gravin van Charny, dame van Pagny, dame van Mirabeau, dochter van Jean IV,heer van Givry-sur-le-Doux, waarvan 6 kinderen, vijf zonen en één dochter.Twee zonen werden vermoord, de drie andere sneuvelden zodat er geen erfgenaam in leven was.
Hij krijgt toelating van Filips III, koning van Spanje, om zijn goederen over te dragen (in 1573) aan Jan Paltsgraaf van de Rijn.
|
| Jan Paltsgraaf van de Rijn , hertog van Beieren, hertog van Simmeren, Veldens en Spamheym.
|
heer van Sint-Amands in 1573. Na 13 jaar, in 1586, verkoopt hij Sint-Amands aan Karel van Mansvelt voor de som van 130.000 gulden. (octrooi van 9-7-1588) Wapen van Jan Paltsgraaf van de Rijn,rechts boven. Verklaring der wapenschilden hiernaast : de keizer van het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie staat centraal . Daarboven is het wapen van de paus afgebeeld en links, van boven naar beneden: de bisschoppen van Mainz, Keulen en Trier, rechts, van boven naar beneden, de paltsgraaf van de Rijn , de hertog van Saksen en de graaf van Katzenelnbogen, middenonder, de koning van Bohemen.
Maximiliaan I van Habsburg (overleden 12 januari 1519) was keizer van het Heilige Roomse Rijk.De wapenschilden uit het boek van de heraut Gelre stammen uit het jaar 1400.
|
| Karel van Mansfeld, graaf
(° circa 1545 en + 14-08-1595) zoon uit het eerste huwelijk van Peter Ernst van Mansfeld en van zijn eerste vrouw Margaretha van Brederode.Peter Ernst trouwde daarna met Maria van Montmorency, zuster van de graaf van Hoorne Karel huwde in Frankrijk een eerste keer met Diane de Cossé, dochter van Karel I, graaf van Brissac, maarschalk van Frankrijk. De tweede keer met Marie-Christine van Egmont. Door zijn huwelijk met Marie-Christine van Egmont, en hun huwelijkscontract van 12-12-1591, brengt van Mansfelt in gemeenschap van goederen mee : de heerlijkheden Temse, Steenbrugge, Buggenhout, Sint-Amands, Baasrode, e.a.
|
Karel van Mansfeld huwt 12-12-1591 met Marie-Christine van Egmont (+ 1622), hertogin van Bournonville, 5de kind van negen, en dochter van Lamoral van Egmond en Sabina van Beieren (° 13-6-1528 en + Antwerpen 19-6-1578, dochter van Johan II, Paltsgraaf van de Rijn en van Beatrix van Baden). Lamoral van Egmont is geboren op het kasteel "de la Hamaide" in Henegouwen op 18-11-1522, (als zoon van Jan,° circa 1499 en + Ferrara 29-4-1528, begraven in Milaan, en van Francoise van Luxemburg ° circa 1500 en + Zottegem 1-11-1557, dochter van Jacobus II van Luxemburg en van Margaretha van Gruuthuse) overleden te Brussel op 5-6-1568. (Lamoraal van Egmont werd onthoofd te Brussel op 5-6-1568, samen met de graaf van Horne).
méér over Egmont
Hij is Prins van Gavere, Baron van Fiennes, Gaesbeck, Heer van Hoogwoude, Aartswoude, Purmerend, Armentières, Auxy, stadhouder en kapitein generaal van Vlaanderen en Artois, lid van de raad van state, ridder van de orde van het Gulden Vlies. Lamoral van Egmont was tevens heer van Zottegem en gouverneur van Vlaanderen.Hij erfde de titel "Prins van Gavere", verleend door Karel V, van zijn moeder Francoise van Luxemburg, bij zijn huwelijk te Spiers op 8-5-1544 met Sabina van Beieren, waarvan 12 kinderen. Marie-Christine van Egmont huwde drie keer. Een eerste keer in 1579 met Edward (Oudaert) van Bournonville, graaf van Hennin-Liétard, overleden in 1585 ten paleize van de prins van Oranje te Brussel. Ze huwt de tweede keer, na 1585, met "Willem de Lalaing", graaf van Hoogstraten, overleden in 1590. Zijn vader, Antoon II (1533-1568), derde graaf van Hoogstraten, was gehuwd te Weert in 1560 met Eleonore van Montmerency en behoorde zo tot de stamlijn Hoorne, Montigny en Mansfelt en verbleef in de hoogste adellijke kringen.
![]()
Zij huwt een derde keer, in 1591, met Karel van Mansfeld, heer van St-Amands, die Sint-Amands in 1613 verkoopt aan Maurits van Nassau. ![]()
|
| Maurits August van Oranje-Nassau Geboren 14-11-1567 op het slot Dillenburg in het graafschap Nassau.Overleden 23-04-1625. Zoon uit het 2de huwelijk van Willem van Oranje (Willem de zwijger) en van Anna van Saksen. |
Maurits van Nassau is heer van Sint-Amands op 24-12-1613.Zes
jaar later verkoopt hij Sint-Amands aan Alexander de
Bournonville. De verkoop wordt geregeld door Geeraard van Bemmel die
kocht in naam van Maurits van Nassau voor de som van 12.000 ponden
Artesische munt.
|
| Alexander I van Bournonville (°14-09-1585 + Lyon 22-03-1655 na langdurig ballingschap) Heer van Sint-Amands in 1619. In de laatste jaren van Isabella's regering maakte hij zich plichtig aan verraad en gelukte te ontvluchten, op verwittiging van Maria de Medicis, die te Brussel in zijn hotel in de Wolstraat verbleef.
Door hun hoge afkomst en begaafdheid schitterden de Bournonville's aan het hof van Albrecht en Isabella, maar werden ontrouw.
|
zoon van Marie-Christine van Egmont (+ 1622, dochter van Lamoral graaf van Egmont) en Oudart (°1533 en + 28-12-1585, heer van Capres, graaf van Henin, burggraaf van Barlin, baron van Houllefort) huwt 05-09-1611 Anne de Melun d’Epinoy, markiezin van Roubaix, dochter van Pierre. In 1654 gaat Sint-Amands naar hun zoon Alexander II van Bournonville. Verbeurdverklaarde goederen, door schuld aan verraad in 1636, (vonnis van de Grote Raad van Mechelen in 1636) werden aan de familie teruggeschonken op 24-02-1649, door het sluiten van het Verdrag van Munster. Alexander streed in Bohemen, waar hij een oog verloor, te Flerus en te Breda. De samenzwering van de hoge adel, in de jaren 1631 en 1632, bedoelde de vlaamse provincies met Holland te verenigen en de waalse met Frankrijk. Het mislukte ellendig en vond geen weerklank bij het volk. (Bron, Pirenne, Histoire de Belgique, IV, blz 263). |
| Alexander II-Hippolyte van Bournonville, prins van Bournonville, baron
van Caumont, prins van Saint-Empire (+ Pamplona 20-08-1690 als onderkoning van Catalonië). In 1690 is de grote klok gebarsten die luidde voor het jaargetijde van de wereldlijke heer. Het was de gewoonte dat bij het overlijden van de heer, de klokken 30 dagen luidden.
|
heer van Sint-Amands in 1654. Hij huwt 14-05-1656 Ernestine van Arenberg (+ 1663), dochter van Philippe (1625-1674), prins van Arenberg, een adellijk geslacht uit de Duitse Eifel, genoemd naar de Burg Aremberg bij Ahrweiler
Door het Verdrag van Munster in 1649 bekwam de graaf de titel van generaal.Hij voerde het bevel over het leger en door de hertog van Wurtenberg naar Parijs opgeleid tot ondersteuning van de prins van Condé. Hij onderscheidde er zich schitterend en kreeg als beloning de titel van prins van Bournonville (Bournonville ligt in de streek van Boulogne). Zijn opvolger is hun zoon, Alexander Albert de Bournonville.
|
| Alexander III-Albert de Bournonville, hertog
van Bournonville, prins van Saint-Empire, maarschalk.
(° 16-04-1662 en + 03-09-1705 ?)
|
wordt heer van Sint-Amands door het leenverhef van 5-10-1697 (13).Hij huwt in 1682 Marie-Charlotte Victoire d’Albert, dochter van de hertog van Luynes, oppervalkenier aan het Franse hof. Waarvan zes kinderen : 1-Alexandre-Louis ° 16-04-1683 en + 02-03-1684. 2-Anne-Charles ° 01-12-1684 en + 21-12-1686. 3-Angelique-Victoire ° 23-01-1686 (zie hieronder). 4-Philiberte-Hercule ° 15-11-1695 en + 00-08-1696. 5-Delphine-Victoire ° 23-12-1696. 6-Philippe-Alexandre ° 10-12-1697 en + 27-3-1719 ? (zie hieronder).
|
| Philippe-Alexander van Bournonville, hertog
van Bournonville, prins
van Saint-Empire (° 10-12-1697 en + 05-01-1727)
(kerkregister 1726 en cijnsboek 1706/1725 van Sint-Amands : de weduwe van wijlen Petrus De Smet is rentmeesteresse van de hertog van Bournonville) |
zoon van Alexander III-Albert van Bournonville, volgt zijn vader op volgens leenverhef van 12-08-1703 (13). Hij huwt 27-03-1719 Catharine-Charlotte de Gramont (+ 1755), dochter van Antoine V, graaf van Gramont, en dit huwelijk blijft kinderloos. Catharine-Charlotte de Gramont huwt een tweede keer op 26-03-1727 met Jacques-Louis de Rouvray, graaf van Saint-Simon, hertog van Ruffec (+1746). Opvolger van Philippe-Alexander wordt zijn oudste zuster, Angelique Victoire van Bournonville, vrouwe van Sint-Amands (°23-01-1686 + Parijs 30-9-1764) dochter van Alexander III van Bournonville (°16-04-1662 en + 03-09-1705) Zij huwt 05-01-1706 Jean Baptist van Durfort van Duras en ze worden bezitter van Sint-Amands door het leenverhef van 16-4-1727.
|
| Jean Baptist van Durfort van Duras,
(° 18-01-1684 en + 08-07-1770) op 31-03-1720 luitenant-generaal, op 11-02-1741 maarschalk van Frankrijk, hertog van Duras (geregistreerd voor Duras op 12-02-1757), markies van Blanquefort, graaf van Rozan, baron van Pujols, pair de France, patent op 12/1755 voor Duras.
|
heer van Sint-Amands door het huwelijk op
05-01-1706 met
Angelique Victoire van Bournonville, hertogin de Duras (° 23-1-1686 + Parijs 30-9-1764) , leenverhef van 16-4-1727
(13).
Zij verdedigde de belangen van Sint-Amands tegen de afpersingen van Maurice de Saxe, die aan 't hoofd van de Fransen nog maar eens België hadden overrompeld. Maar haar bemoeiingen hadden geen gunstige uitslag. Bij haar overlijden besloot het schepencollege van Sint-Amands voor haar ziel te doen lezen en gedurende zes weken de klokken te laten luiden. Uit dit huwelijk stammen 5 kinderen : 1-Louis Henri,° 03-10-1709 en + 15-10-1722. 2-Victoire-Félicité + 01-10-1753.Huwt 10-04-1720 Jacques II hertog van Fitz-James + 1721 (dynastie Stuart). Huwt een tweede keer op 23-04-1727 met Louis hertog van Aumont + 1782 (dynastie d'Aumont). 3-Geneviève ° 1712 en + 1715. 4-Emmanuel-Félicité, hertog van Duras, volgt hier onder. 5-Reine-Madeleine + 13-09-1737.Huwt op 11-09-1727 met Emmanuel markies van Hautefort + 1777. Opvolger is hun zoon Emmanuel Félicité van Durfort van Duras, graaf de Duras, gouverneur van Bourgogne.
|
| Emmanuel Félicité, hertog van Durfort van
Duras. ( ° 19-12-1715 en +
06-09-1789) markies van Blanquefort, graaf van Rozan, baron van Pujols, pair en maarschalk van Frankrijk op 02-05-1775, ridder in de orde van het Gulden
Vlies, gouverneur van Bourgogne en van de stad Besançon, lid van de Académie Française (zetel 34). Zijn wapenschild prijkt op de schandpaal van Sint-Amands (1772).
|
wordt heer van Sint-Amands door het
leenverhef van 7-1-1765 (13).
Emmanuel-Felicité huwt een eerste keer op 01-05-1733 met Charlotte, + 1735, hertogin van Mazarin, dochter van Guy, hertog van La Meilleraye (dynastie de La Porte). Uit het eerste huwelijk één kind : Louise-Jeanne, ° 01-09-1735, hertogin van Mazarin, 30-01-1738 pair de France. Zij overlijdt 17-03-1781. Huwde met Louis, hertog van Aumont + 1799. Hij huwt een tweede keer 06/1736 met Louise Francoise Macklovie Celeste de Coetquen + 07-01-1802, dochter van Malo, markies van Coëtquen . Uit het tweede huwelijk stammen twee kinderen : Emmanuel, hertog van Duras en Charles-Armand ° 18-12-1743, graaf van Duras, + 1804, die huwde op 02-05-1767 met Marie-Josephine (+ 23-11-1781), dochter van Joseph Rigaud, graaf van Vaudreuil.Uit dit huwelijk stamt één kind : Fidèle-Josephine ° 11-5-1780 en + 28-2-1865. Zij huwde op 2-2-1803 met Alexis Petitjean, graaf van Rotalier, + in 1854. Emmanuel-Felicité van Duras verkoopt Sint-Amands, met het land van Dumeloo gelegen te Buggenhout, aan Adriaan Angelus de Walckiers op 9 januari 1776 voor 251.000 gulden Vlaamse munt. Er bestaat een nota uit 1772 van de toenmalige pastoor van Sint-Amands : zie Martinus Franciscus Suyskens, gericht aan de Deken van het district Dendermonde, waarin hij zegt : (toparcha = heer van een erfgoed) de hoogste overheid in onze gemeente is de hertogin de Villeroy residerende naar mijn vermoeden in Parijs.
|
| Adriaan Angelus de Walckiers, heer van
Drongen, (° 1721 en + 1799) raadsheer in de Raad van State van de keizerin en hoogbaljuw van Dendermonde, bankier der Nederlanden. Op 22-5-1786 benoemd tot burggraaf. In 1765 koopt hij het kasteel "van Helmet" in Schaarbeek (in 1726 gebouwd). (dit kasteel, in 1726 gebouwd door Heer Jean-Baptiste Rol op de hoogtes van Helmet, lag oorspronkelijk in een elegant park met een lager gelegen vijver. Het werd in 1765 gekocht door Adriaan-Angelus de Walckiers, Heer van Drongen, bankier der Nederlanden, wiens zoon Edouard een van de boeiendste figuren uit onze geschiedenis was. Edouard de Walckiers was als financier tegelijk kunstenaar en mecenas. Hij organiseerde op zijn landgoed talrijke toneelvoorstellingen, die onder meer door de Prins de Ligne en de Hertog van Ursel werden bijgewoond. Edouard de Walckiers stond achter de revolutionaire gedachte en financierde de Brabantse Revolutie voor hij in 1837 als een berooid man stierf in Parijs. We vermelden dat hij in de grote hal van zijn landgoed een opmerkelijk gewelf liet bouwen, eigenlijk een reproductie van de koepel van het Pantheon in Parijs. Dat juweeltje is nu nog te zien in de overblijvende muren van het kasteel, die deel uitmaken van het Ste-Famille klooster in de Chaumontelstraat).
|
heer van Sint-Amands vanaf 9 januari 1776
en blijft dit tot aan de Franse revolutie. Gehuwd met Deodata Ludovica Josepha (de) Nettine. De Walckiers was een rijk geworden bankier van de nieuwste adel. Hij was de laatste heer van Sint-Amands en was de bouwheer van de stenen windmolen nabij de Ham, waar zijn wapenschild op de inrijpoort aangebracht was. Na de inval van de Fransen werden de heerlijkheden en vrijheden afgeschaft en kreeg Sint-Amands zijn plaats in het nieuwe bestuurssysteem. Op 4 juli 1780 werd ook de heerlijkheid Baasrode verkocht voor 110.000 gulden Brabants geld, door de hertog van Mazarin en zijn medegerechtigden, aan Adriaan-Engel Walckiers, doch de gravin van Bournonville legde er "naerhede" (9) op, waardoor de verkoop geen uitwerksel had (10). |
|
Burgemeester, landbouwer, olieslager, tapper. Geboren te Melle 15 juni 1759 en overleden te Sint-Amands op 83-jarige leeftijd (+ akte 65) op 18-8-1842. Zoon van Petrus Franciscus en van Anna Catharina De Vos, beiden overleden te Melle. Weduwnaar in eerste huwelijk van Maria Magdalena Van Riet overleden in Dendermonde, en in het tweede van Anna Francisca Vranckaert, afkomstig van Puurs en overleden te Sint-Amands in 1836. |
In het jaar 1800 is hij de eerste burgemeester van Sint-Amands
in het nieuwe bestuurssysteem tot 1808.
Van der Cruyssen wordt opgevolgd in 1808 door Joannes Baptist
Josephus Van Campenhoudt (1808-1814 en 1815-1830). Hij is geboren op
dinsdag 9 februari 1773 te Brussel (= Kapellekerk) als zoon van Van
Campenhoudt Petrus Dominicus en van Moriau Maria Josepha. Van
Campenhoudt huwt op 22 januari 1823 te Sint-Amands met Maria Philippina
Van Overloop, particuliere, geboren op maandag 23 augustus 1784 te Asse
als dochter van VAN OVERLOOP Benedictus Josephus, schoolmeester, en van
VAN GRASDORFF Barbara, particulieren te Asse (Barbara Van Grasdorff is
een vroeger familielid van mij en stamt af van de familie Van Grasdorff
die paardepostmeesters waren in Asse, met een paardenpostmeesterij van
klasse II ). Maria Philippina Van Overloop was eerder gehuwd en is de
weduwe van VAN BOOM Petrus Joannes, overleden op 20 februari 1821 te
Sint-Amands. |
Dit is een eenvoudige maar logische samenstelling van het beheer van de vrijheid van Sint-Amands en hun heren. Wie méér wil weten of zich méér wil verdiepen in de geschiedenis van Sint-Amands, kan ik het jaarboek 2006 aanraden, van "De Oudheidkundige Kring van het Land van Dendermonde" (1).
Ook het boek van Yolande Hertsens,"De Geschiedenis van Sint-Amands" bevat veel gegevens (3).De meest interessante gegevens zijn te vinden in het boek "Jan van den Driessche, illuster man tussen Kruis en Lelie" (8).
Bron of bibliografie :
1-HOOGHE, F. "Van Baceroth tot Baasrode en Sint-Amands: evolutie van een Karolingisch domein (8ste-15de eeuw)". Gedenkschriften van de Oudheidkundige Kring van het Land van Dendermonde, vierde reeks, XXV (2004) 7-156.
2-WAUTERS.A, Histoire des environs de Bruxelles.
3-HERTSENS.Y, Geschiedenis van Sint-Amands, blz 35 e.v.
4-Dynastie van de familie de Gramont, Durfort van Duras, de Bournonville, Melun en Halewijn.
5-VAN den ABEELE,A, toernooi van de Witte Beer te Brugge 1443.
6-DUCHENNE, Histoire de la maison de Bethune.
7-RIJKSARCHIEF GENT, Leenboek van het Land van Gaver.
8-ROGER van DRIESSCHE en LUC GOOSSENS, Jan van den Driessche, Illuster man tussen Kruis en Lelie (nota van de heer Goossens : klik hier)
9-Verdam, MiddelNederlandsch Handwoordenboek,"naerhede (naerheit)" = het hebben van meer of beter recht tot iets, recht van naasting, nauwe verwantschap, krachtens naastingsrecht kopen.
10-Rijksarchief Gent, Geschiedenis van de gemeenten der Provincie Oost-Vlaanderen, Frans de Potter en Jan Broeckaert.
11-Hallez J.A., Bijdragen tot de geschiedenis van Sint-Amands op Schelde, 1938.
12- Pirenne, Histoire de Belgique, o.a. deel IV.
13-Ging een leen over in andere handen, dan moest de nieuwe bezitter hulde brengen aan zijn leenheer en terzelfdertijd het recht van verhef (relief) of leenverhef betalen : dit recht verschilde tussen een "vol" leen of een "smal" leen. Er was ook een som geld te betalen aan de rechtsgeleerde van de heer : hij werd toen "camerling" genoemd of "chambellan", vanwaar de naam "kamerling-geld".
14-Baljuw of bailliu : hij vertegenwoordigde het gezag van de wereldlijke heer.
15-Van Grasdorff Stanny, webmaster, eigen opzoekwerk in Rijksarchief Gent.